کاهش هزینه ذخیره‌سازی سولانا تا ۹۰ درصد کلید خورد

تیم توسعه‌دهنده اصلی سولانا، یعنی انزا (Anza)، رسماً اعلام کرد که نخستین مرحله از برنامه کاهش هزینه ذخیره‌سازی سولانا برای حساب‌های توکن فعال شده است. این به‌روزرسانی در نهایت منجر به کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌های ذخیره‌سازی آنچین خواهد شد و بیش از همه به نفع کسب‌وکارهای حوزه فین‌تک، برنامه‌های پرداخت و صادرکنندگان استیبل‌کوین خواهد بود که اکنون یکی از سریع‌ترین بخش‌های در حال رشد شبکه سولانا محسوب می‌شوند.

جزئیات پیشنهادیه SIMD-0437 و مراحل پنج‌گانه اجرا

اجرای این اصلاحات بر عهده پیشنهادیه SIMD-0437 است که توسط ایگور دوروویچ (Igor Durovic) از تیم انزا تدوین شده است. این طرح ثابت معروف به lamports_per_byte را که حداقل موجودی لازم برای نگهداری یک حساب را تعیین می‌کند، از ۶,۹۶۰ به ۶۹۶ لمپورت کاهش می‌دهد. این ثابت سال‌ها پیش تعیین شده بود و با رشد قیمت ارز دیجیتال SOL، هزینه ذخیره‌سازی حساب‌ها به‌طور خودکار افزایش یافته بود بدون آنکه هزینه واقعی ذخیره‌سازی نزد ولیدیتورها تغییری کرده باشد.

این برنامه در پنج مرحله یا گیت (Gate) پیاده‌سازی می‌شود که در مرحله نخست، این مقدار به ۶,۳۳۳ لمپورت رسید و هزینه‌ها را حدود ۹ درصد کاهش داد. مراحل بعدی شامل کاهش به ۵,۰۸۰، ۲,۵۷۵، ۱,۳۲۲ و در نهایت ۶۹۶ لمپورت خواهد بود که هر گیت پس از ارزیابی داده‌های رشد شبکه به‌صورت جداگانه فعال می‌شود.

محاسبه اقتصادی؛ چرا این تغییر برای پرداخت‌های دیجیتال حیاتی است؟

مفهوم «رنت» یا اجاره در سولانا یک کارمزد غیرقابل‌بازگشت نیست، بلکه یک سپرده وثیقه‌ای است که هنگام بستن حساب کاملاً به کاربر بازگردانده می‌شود. با اجرای کامل تمام ۵ گیت این طرح، میزان سپرده مورد نیاز برای ایجاد یک حساب استاندارد توکن SPL از حدود ۰.۱۵۹ دلار به ۰.۰۱۵۹ دلار (۱۰ برابر کمتر) کاهش می‌یابد.

در مقیاس تجاری، این صرفه‌جویی بسیار چشمگیر است. طبق محاسبات بنیاد سولانا، اگر یک شرکت پرداخت بخواهد یک میلیون حساب توکن برای کاربران خود ایجاد کند، هزینه آن از ۱۵۹,۰۰۰ دلار فعلی به ۱۵,۹۰۰ دلار کاهش خواهد یافت. با توجه به رشد ۷۵۵.۳ درصدی حجم پرداخت‌ها در سولانا طی سال ۲۰۲۵ و همکاری با غول‌هایی نظیر پی‌پال، وسترن یونین و فی‌سرو، کاهش این هزینه اولیه مانع بزرگ ورود کاربران جدید را برمی‌دارد.

تدابیر امنیتی برای جلوگیری از تورم داده‌های آنچین

یکی از نگرانی‌های اصلی در کاهش هزینه‌های ذخیره‌سازی، خطر ایجاد حساب‌های اسپم و افزایش بی‌رویه حجم بلاک‌چین (State Bloat) است. برای مقابله با این موضوع، یک گیت اضطراری ششم طراحی شده است که در صورت بروز مشکل می‌تواند هزینه را به مقدار اولیه بازگرداند. همچنین پیشنهادیه مکمل SIMD-0392 امکان افزایش مجدد رنت را بدون اختلال در حساب‌های موجود فراهم می‌کند.

تحلیل‌های اومبرتو ناتاله، پژوهشگر داده در بنیاد سولانا، نشان می‌دهد که حتی پس از کاهش ۱۰ برابری هزینه، انجام یک حمله تورمی برای پر کردن ظرفیت ذخیره‌سازی شبکه نیازمند حداقل ۱۷.۲ میلیون دلار سرمایه قفل‌شده خواهد بود؛ بنابراین این کاهش خطری سیستماتیک برای امنیت شبکه ندارد.

تحلیل کوین‌گرام

از دیدگاه تحلیلی کوین‌گرام، اقدام اخیر سولانا نشان‌دهنده یک چرخش استراتژیک از مدل‌های مبتنی بر نوسان‌گیری و رمزارزهای میم (Memecoins) به سمت تبدیل شدن به یک زیرساخت تسویه مالی واقعی (Settlement Rail) است. تا پیش از این، هزینه ثابت ۱۵ تا ۱۶ سنتی ایجاد هر حساب، مانعی جدی برای اپلیکیشن‌های پرداخت غیرمتمرکز بود که قصد داشتند تجربه کاربری شبیه به برنامه‌های سنتزی نظیر ونمو یا زل ارائه دهند.

کاهش هزینه ایجاد حساب به ۱.۵ سنت، مدل‌های کسب‌وکار مبتنی بر پرداخت هزینه حساب توسط شرکت‌ها (Sponsoring Account Creation) را کاملاً اقتصادی می‌سازد. این رویکرد به سولانا اجازه می‌دهد سهم بازار بیشتری از حجم استیبل‌کوین‌ها را از رقبایی مانند اتریوم و شبکه‌های لایه دوم جذب کند، به‌ویژه در شرایطی که کارمزد تراکنش در سولانا از ابتدا بسیار پایین بوده است.

با این حال، چالش اصلی در حفظ تعادل میان رشد زیرساخت و ظرفیت سخت‌افزاری نودها قرار دارد. اگرچه مدل‌های ریاضی امنیت این طرح را تایید می‌کنند، اما نودهای صحه‌گذار سولانا باید توانایی مدیریت حجم بالاتری از حساب‌های فعال را داشته باشند. اجرای این طرح همراه با ارتقای نسخه Agave ۴.۲ که زمان اسلات‌ها را به ۲۰۰ میلی‌ثانیه کاهش می‌دهد، نشان‌دهنده عزم سولانا برای تثبیت برتری فنی خود است.

جمع‌بندی

کاهش فازبندی‌شده ۹۰ درصدی هزینه ذخیره‌سازی سولانا گامی کلیدی در جهت جذب میلیون‌ها کاربر جدید به دنیای کریپتو است. با کاهش هزینه هر حساب توکن به کمتر از ۲ سنت، شرکت‌های فین‌تک و کیف‌پول‌ها می‌توانند بدون متحمل شدن هزینه‌های سنگین اولیه، کاربران جدید را آنبورد کنند. این به‌روزرسانی زیرساختی موقعیت سولانا را به عنوان شبکه اصلی تسویه استیبل‌کوین‌ها تقویت خواهد کرد.

سوالات متداول

پیشنهادیه SIMD-0437 چیست و چه تغییری ایجاد می‌کند؟

این پیشنهادیه طرحی برای کاهش ثابت lamports_per_byte از ۶,۹۶۰ به ۶۹۶ در ۵ مرحله است که در مجموع هزینه ذخیره‌سازی آنچین حساب‌ها در سولانا را ۹۰ درصد کاهش می‌دهد.

هزینه ایجاد یک حساب توکن در سولانا چقدر کاهش می‌یابد؟

پس از اجرای کامل تمام مراحل، سپرده مورد نیاز از حدود ۰.۱۵۹ دلار به ۰.۰۱۵۹ دلار کاهش می‌یابد که به معنای ۱۰ برابر ارزان‌تر شدن هزینه ایجاد حساب است.

آیا کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌ها هم‌اکنون روی شبکه اصلی فعال شده است؟

خیر، هم‌اکنون تنها مرحله اول آن روی شبکه آزمایشی و ارتقای Agave ۴.۲ فعال شده و سایر مراحل پس از بررسی داده‌های رشد شبکه به مرور روی شبکه اصلی فعال خواهند شد.