ویتالیک بوترین کیست؟ بیوگرافی کامل سازنده اتریوم-قسمت دوم

داستان هک دائو (DAO) و هاردفورک پس از آن

جدا از ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز و دیگر موارد استفاده‌ای که فراهم می‌کند، پلتفرم اتریوم این قابلیت را به کاربران می‌دهد تا سازمان‌ خودگردان غیرمتمرکز (DAO) ایجاد کنند. بطور اساسی این‌ها نهادهایی هستند که دارایی‌های دیجیتال را نگه داشته و آن‌ها را با توجه به قوانین از پیش ‌تعیین شده‌ به روش‌های مختلفی خرج می‌کنند. این قوانین در قراردادهای هوشمند که توسط شخصی یا گروهی از افراد نوشته شده، گنجانده شده است. بازه سرمایه‌پذیری اولیه‌‌ای وجود دارد که کاربران با خرید توکن و ادعای مالکیت بر روی آن‌ها می‌توانند سرمایه DAO را افزایش دهند. پس از اینکه بازه زمانی سرمایه‌پذیری تمام شد، دائو شروع به کار می‌کند. کاربران برای نحوه صرف سرمایه جمع‌آوری شده می‌توانند طرح‌های پیشنهادی خود را ارائه دهند و اعضایی که توکن‌ها را خریداری کرده‌اند می‌توانند به طرح‌های پیشنهادی رای مثبت یا منفی دهند. لازم به ذکر است که با تمام این اوصاف، توکن‌های خریداری شده واقعاً به معنی حق مالکیت نیست. در عوض، آن‌ها درباره مسائل مختلف به مردم حق رأی‌دهی می‌دهند. از آنجا که اجماع بیت کوین توسط تیم اصلی توسعه و شبکه استخراج آن حاصل می‌شود، بیت کوین اساساً اولین DAOای بود که به وجود آمد. دیگر سازمان‌های خودگردان غیرمتمرکز بر روی بستر اتریوم ایجاد شدند.

نام یکی از این پروژه‌های به خصوص «The DAO» بود که توسط یک تیم استارت‌آپ آلمانی به نام Slock.it هدایت می‌شد. پروژه DAO این قابلیت را به کاربران می‌داد که با استفاده از قراردادهای هوشمند وسایل خود نظیر ماشین، آپارتمان و این قبیل چیزها را همانند نسخه‌‌ی غیرمتمرکزی از اِیر‌بی‌ان‌بی به اشتراک بگذارند. به طریقی DAO موفق شد تا به بزرگترین پروژه سرمایه‌پذیری جمعی تاریخ تبدیل شود و بیش از ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه از ۱۱ هزار عضو جمع‌آوری کند. هیچ نیازی به توضیح اضافه نیست که این مقدار پول بسیار بیشتر از آن چیزی بود که سازندگانش برای به دست آوردن آن امید داشته یا حتی آمادگی مدیریت آن را داشتند.

ماجرا را کمی جلوتر ببریم و به جایی برسیم که DAO هک شد. مهم است بدانیم که باگ کار گذاشته توسط هکر، در شبکه اتریوم یافت نشده بود و این پلتفرم به خوبی به فعالیت خود ادامه می‌داد. تمامی سیستم‌های شبکه شده در مقابل حملات هکری آسیب‌پذیر هستند. حتی خود هکر هم بعداً اظهار داشت که به سادگی از خطای فنی که در کد DAO وجود داشته، سو‌استفاده کرده است.

هرچند در ۱۷ ژوئن سال ۲۰۱۶ شخصی شروع به انتقال پول‌های DAO به دائوی کوچک (Child DAO) کرد که ساختار DAO را کپی کرده بود. در انتها این هکر موفق شد ۵۰ میلیون دلار اتر از پروژه سازمان خودگردان غیرمتمرکز بیرون بکشد. قیمت اتر پس از این اتفاق از ۲۰ دلار به ۱۳ دلار سقوط کرد. این در حالی بود که اتریوم هیچ نقشی در این قضیه نداشت و پروژه The DAO با هکی که اتفاق افتاده بود، باید به تنهایی با این فاجعه روبرو می‌شد.

آن‌ها تنها موفق به جلوگیری از ته کشیدن سرمایه شدند و آن‌ها را به سوی قرارداد هوشمند دیگری هدایت کردند. اما این فقط یک راهکار موقت بود. به دلیل ساختار کدنوشته شده توسط The DAO، این امکان وجود داشت که هکر همچنان بر روی این سرمایه ادعای مالکیت داشته باشد. مداخله از سوی تیم اتریوم امری لازم به نظر می‌رسید. در دنیای ارزهای دیجیتال این مداخلات «فورک» نام دارند. در ابتدا سافت فورکی پیشنهاد شد که اساساً مانند دکمه ریست شبکه غیرمتمرکز بود. در واقع براساس این فورک شبکه اتریوم به عقب بازمی‌گشت و پروژه The DAO و تمامی پول‌هایی که جمع‌آوری کرده بود را به قرارداد هوشمندی انتقال می‌داد که مبلغ جمع‌آوری شده را تنها به سرمایه‌گذاران واقعی می‌توانست بازپرداخت کند.

هرچند طرح پیشنهادی ارائه شده سوال مهمی درباره ماهیت شبکه به وجود آورد که به جدایش جامعه اتریوم منجر شد. یکی از ابتدایی‌ترین و مهم‌ترین خصوصیات شبکه، ماهیت غیرمتمرکز آن با این مضمون بود که تمام قدرت تصمیم‌گیری درون جامعه پخش شده است. قدم برداشتن در جهت رفع مشکل پیش‌آمده به معنی زیرپا گذاشتن کامل این قاعده بود. علاوه برآن، قبول طرح پیشنهادی نیازمند این بود که بیشتر ماینرهای اتریوم به بازگشت شبکه رای ‌دهند، اما نقص امنیتی که طی فرایند رأی‌گیری به‌وجود آمد، اختیار انتخاب آن را به کل حذف کرد.

تنها گزینه‌ای که باقی‌مانده بود، اجرای یک هاردفورک بود. این اساساً به این معنی بود که نسخه جدیدی از شبکه اتریوم با اندکی تغییر در قوانین به وجود آید. پس از آن بود که ماینرها، صرافی‌ها، کاربران عادی و دیگر برنامه‌های بزرگ باید تصمیم می‌گرفتند که بخشی از نسخه جدید اتریوم باشند یا بر روی نسخه اصلی به فعالیت خود ادامه دهند. طرح پیشنهادی هاردفورک میان دارندگان اتر به رأی گذاشته شد و اکثریت آن‌ها که نزدیک به ۸۹ درصد رای‌دهندگان را تشکیل می‌دادند، به اجرای هاردفورک رای دادند و نهایتاً در تاریخ ۲۰ جولای ۲۰۱۶ هاردفورک اتریوم اتفاق افتاد.

اتریوم کلاسیک پس ازاتفاق افتادن هاردفورک متولد شد. اساساً از آنجایی که این ارز دیجیتال بلاک چین خودش را داشت و مستقل از اتریوم بود، باید به عنوان ارز دیجیتال جدید با آن برخورد می‌شد. خصوصیات دو بلاک چین پیش از بلاک ۱۹۲۰۰۰۰ که برای هاردفورک تعیین شده بود تا پول سرمایه‌گذاران پروژه The DAO را به صاحبانشان برگرداند، کاملاً یکسان بود. در حال حاضر اتریوم کلاسیک ویژگی‌هایی که اتریوم ارائه می‌دهد را نیز شامل می‌شود.

هرچند، شرایط پس از آن گیج‌کننده شده است. اول از همه، وجود دو بلاک چین در بین سرمایه‌گذاران و کاربران عادی سردرگمی ایجاد می‌کند. به علاوه این می‌تواند به حملات بازپخش (replay attack) بر روی هر دو زنجیره بلاک ختم شود. زیرا از آنجا که امضای رمزنگاری برای یک تراکنش انجام شده بر روی یک زنجیره ثبت می‌شود، تراکنش مشابهی می‌توان بدون رضایت کاربر یا اطلاع او، بر روی زنجیره دیگر تکرار کرد.

ویتالیک بوترین و رسانه‌ها

بوترین موسس و سردبیر مجله بیت کوین بود. این پروژه به صورت آنلاین و با همراهی ویتالیک و دیگر موسس آن یعنی میهای آلیسی آغاز شد. در ابتدا که وضعیت مالی مجله و دو موسس آن خوب نبود، این دو در ازای دریافت بیت کوین در انجمن‌های مختلف، مقالاتی با محوریت بیت کوین می‌نوشتند. هر چند در سال ۲۰۱۲ اولین نسخه پرینت‌شده که از آن به عنوان اولین مجموعه کاملاً اختصاص یافته به ارزهای دیجیتال یاد می‌شود، منتشر شد. این نسخه به تمامی مشترکان مجله در سراسر دنیا ایمیل شد، و برخی کتاب‌فروشی‌ها از جمله بارنز اند نوبل نیز آن را به فروش رساندند. ویتالیک هر هفته نزدیک به ۱۰ الی ۲۰ ساعت بر روی نشریه وقت می‌گذاشت. ویتالیک بوترین تا سال ۲۰۱۴ در این پروژه شرکت داشت. مجله بیت کوین در حال حاضر توسط BTC Media خریداری شده و اداره می‌شود.

ویتالیک همچنین در لجر که یک ژورنال علمی برای انتشار تحقیقات انجام شده بر روی فناوری ارزهای دیجیتال و بلاک چین بوده و دانشگاه پیتسبرگ حامی آن است، به عنوان داور همتا فعالیت داشته است.

پیمان تشکیلاتی اتریوم

در ماه مارس ۲۰۱۷، چندین استارت‌آپ بلاک چینی، برخی شرکت‌های فورچون ۵۰۰، مراجع آکادمیک و عرضه‌کنندگان فناوری ساخت پیمان تشکیلاتی اتریوم (EEA) را اعلام کردند که آن زمان نزدیک به ۳۰ نفر عضو اصلی داشت. در زمان نگارش این مقاله بیش از ۱۵۰ عضو در این پیمان حضور دارند که شامل شرکت‌های بزرگ بین‌المللی نظیر مسترکارت، سیسکو، سامسونگ اس‌دی‌اس، مایکروسافت، اینتل و بسیاری دیگر می‌شوند.

هدف از این پیمان ایجاد پل ارتباطی بین اعضای آن و متخصصین موارد مرتبط با اتریوم است تا امر آموزش انجام شده و سپس از عهده توسعه برنامه‌های پرتقاضا و پیچیده سازمانی بر بستر اتریوم برآیند. بسیاری از شرکت‌هایی که در زمینه بانکی، مدیریت، مشاوره، فناوری، سرگرمی و صنایع دیگر فعال هستند، با متخصصین اتریوم برای پیگیری امکان پیاده‌سازی فناوری‌های بلاک چین در عملیاتشان در ارتباط هستند.

سازنده اتریوم در چین

علی‌رغم موضع سردرگم و سفت و سخت دولت چین در برابر بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال، فناوری بلاک چین و پلتفرم اتریوم شدیداً در حال پذیرش توسط کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک در سراسر این کشور است. شخصیت ویتالیک نیز نقش اساسی در توسعه این امر داشته است؛ مخصوصاً اگر این را در نظر داشته باشیم که ویتالیک تنها با استفاده برنامه‌ای در گوشی‌اش طی چندماه زبان چینی را یاد گرفت.

در کشور چین، اتریوم در سطوح سازمانی مورد تحقیق و استفاده قرار می‌گیرد. برای نمونه، دانشگاه پکینگ که برترین دانشگاه این کشور از نظر رتبه‌بندی است، آزمایشگاه اتریوم ایجاد کرده است و بر روی بهبود پروتکل و کاربردهای آن در زنجیره تأمین چین و بازار انرژی در حال تحقیق است. نهاد سلطنتی چاپ پول چین که از واحد‌های وابسته به چاپ و عرضه اسکناس چین است، در حال پژوهش بر روی استاندارد ERC20 اتریوم و قراردادهای هوشمند برای دیجیتالی کردن یوان چین است. همچنین چندین شرکت و استارت‌آپ در این کشور که از اعضای پیمان تشکیلاتی اتریوم نیز هستند، با صرف منابع و نیروی انسانی فراوان بر روی پیاده‌سازی جنبه‌های مختلفی از پلتفرم اتریوم تمرکز کرده‌اند.

در ماه می ۲۰۱۶، یازده بنگاه معاملاتی کالای منطقه‌ای، بورس سهام و بازار خرید و فروش دارایی‌های مالی اتحاد چاینالجر(ChinaLedger) را به وجود آوردند. هدف از این اتحاد، ایجاد پروتکل بلاک چین متن‌بازی بود با چارچوب قوانین چین در این حوزه مطابقت داشته باشد و به توسعه‌دهندگان اجازه دهد که در آینده قادر به ایجاد برنامه‌‌های کاربردی بر بستر آن باشند.

کارگروه اینترنت از سازمان امنیت چین نیز در قالب مشاوره از برخی اعضای برجسته جامعه بلاک چین مانند ویتالیک بوترین استفاده می‌کند.

بوترین در روسیه

ماهیت پایه و اساسی ارزهای دیجیتال که غیرمتمرکز بودن و ذات غیرقابل کنترل آن‌هاست، به طریقی یاغی‌گرانه و ضدسازمانی تلقی می‌شود؛ موردی که هیچ‌وقت به کام روسی‌ها خوش نیامده است. علاوه بر این، روسیه خانه بسیاری از دانشمندان کامپیوتر است که ویتالیک نیز علی‌رغم مهاجرتش در سن ۶ سالگی یکی از نمونه‌های بارز این افراد به شمار می‌آید. تمامی این فاکتورها او را مثال برجسته‌، مورداحترام و تحسین‌شده‌ای در روسیه کرده است.

در آگوست ۲۰۱۷، بیش از ۵۰۰۰ نفر برای سخنرانی بوترین در مرکز نوآوری اسکولکوو گرد هم آمدند. ویتالیک بین گفته‌هایش اشاره کرد که روسیه به همراه انگلیس و سنگاپور بین سه کشور برتر در زمینه تحقیق و آزمایش بر روی فناوری‌های بلاک چین است. نکته دیگر تعداد بالای نود‌های شبکه اتریوم در شهر مسکو روسیه است که یکی از بزرگترین خوشه‌های نود را در سراسر جهان رقم زده است.

ویتالیک بوترین همچنین با اشاره به اینکه رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، از پتانسیل فناوری بلاک چین آگاه است، اظهار داشت که این به معنی قرارداشتن این فناوری در کانون توجهات است. بوترین با پوتین طی این ملاقات دیدار کرد بطوریکه برخی رسانه‌ها ادعا کردند این دیدار از دلایل سفر ویتالیک محسوب می‌شد. طی این ملاقات بوترین از فرصت‌های موجود در روسیه برای استفاده از فناوری‌هایی که توسعه داده سخن گفت و به نظر می‌رسد که رئیس جمهور نیز از این ایده حمایت کرد. طبق گزارش‌های قبلی پوتین علاقه فراوانی به ایده اقتصاد دیجیتال دارد و به همین دلیل روسیه در حال حاضر فرصت‌های مرتبط با بلاک چین را در زمینه‌های رهگیری کالا، احراز هویت اشخاص و محافظت از حق مالکیت دیجیتال بررسی می‌کند.

در اکتبر ۲۰۱۷ اسبربانک، بزرگترین بانک روسیه، اعلام کرد که عضو پیمان تشکیلاتی اتریوم شده است. پیش از آن تنها عضو روسی این پیمان، شرکت روسی QIWI که یک شرکت ارائه‌دهنده خدمات پرداخت الکترونیک است، بود. قبل از این اسبربانک گزارش داده بود که با قانون‌گذاران، وزارت اقتصاد، دیگر بانک‌های روسی و اتاق بازرگانی بین‌المللی روسیه در حال همکاری است و آزمایش بر روی اعتبارنامه و ضمانت‌نامه‌‌های هوشمند را به پایان رسانده است.

ویتالیک طی سفرش به روسیه در آگوست ۲۰۱۷، با ولادیسلاو مارتینوف مدیرعامل یوتا سرویس که یک شرکت ارتباطات و مخابراتی گوشی در روسیه است، به تفاهم رسید. این تفاهم‌نامه شامل ساخت نهادی جدید تحت عنوان اتریوم روسیه بود که آموزش، برگزاری رویداد‌ و مروری بر معماری بانک دولتی وی‌تی‌بی بانک را فراهم می‌کرد. همچنین، این بانک تأمین مالی توسعه یک مرکز جدید برای پژوهش در زمینه بلاک چین را در دانشگاه ملی مطالعات فناوری روسیه به همراه اتریوم روسیه به عهده خواهد گرفت. این مرکز جدید راه‌حل‌های جدیدی در خدمات دولتی که با بدنه قانونی و سازمانی سازگار است، ارائه خواهد داد.

اخبار جعلی درباره مرگ سازنده اتریوم

در ۲۵ ژوئن سال ۲۰۱۷، اخبار جعلی منتشر شد که ادعا داشت ویتالیک بوترین طی سانحه رانندگی کشته شده است. این خبر منجر به کاهش ۴ میلیارد دلار از حجم بازار اتریوم شد. این خبر از وبسایتی نشأت گرفت که بهشت ترول‌ها (افرادی که از عمد پیام‌های آزاردهنده می‌فرستند) است. هرچند اتریوم ارزش از دست رفته خود را بازیافت اما این شوخی باعث شد تا نقش اساسی ویتالیک در پلتفرم اتریوم و کل جامعه ارزهای دیجیتال و بلاک چین مشخص شود. از این رو شاید ناشناس ماندن خالق (یا خالقین) بیت کوین روش بسیار هوشمندانه‌ای به حساب آید.

هم‌اکنون

این روز‌ها ویتالیک در سنگاپور زندگی می‌کند و بر روی چیزی که چندسال پیش خلق کرد، به شدت در حال کار کردن است. در اولین روزها، تنها سه نفر بر روی پروتکل‌های اتریوم کار می‌کردند اما او امیدوار است که تیم پروژه یک روز به نقطه‌ای برسد که کمتر و کمتر به وجود او نیاز باشد.

او درمورد آینده پلتفرم خوش‌بین است و در این باره عقیده دارد تنها چیزی که می‌تواند اتریوم را نابود کند، خود اتریوم است. بوترین و تیم او آماده عرضه نسخه‌های جدید، پایدارتر، امن‌تر و بهینه‌تری از اتریوم هستند و بزرگترین چالش‌های پیش رو را مقیاس‌پذیری، بهینه‌سازی، به صرفه بودن از نظر اقتصادی و امنیت می‌دانند.

جایزه‌ها

• جایزه تیل فلوشیپ (۲۰۱۴)

• جایزه WTA در بخش نرم‌افزار آی‌تی (۲۰۱۴)

• قرارگرفتن در لیست فورچون ۴۰

• قرارگرفتن در لیست فوربز ۳۰

نقل قول‌های بوترین درباره بلاک چین و آینده

• «من واقعاً به خاطر فرصتی که به من داده شده تا در چنین فضایی از صنعت علمی و جذاب کار کنم، سپاسگذارم. جایی که می‌توانم با دیگر رمزنویسان، ریاضی‌دانان و اقتصاددانان برجسته در زمینه‌هایشان تعامل داشته باشم و در ساخت نرم‌افزارها و ابزارهایی که میلیون‌ها نفر سرتاسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهند، کمک کنم و بر روی مسائل پیشرفته در زمینه علوم کامپیوتر، اقتصاد و فلسفه هر هفته کار کنم.»

• «من فکر می‌کنم بخش اعظمی از نتایج این حرکت، متوجه خلع بخشی از قدرت مهره‌های تمرکزیافته در این بازی خواهد شد.»

• «بیت کوین اندکی کمتر از ۳ تراکنش در ثانیه پردازش می‌کند. اتریوم چیزی نزدیک به ۵ تراکنش در ثانیه انجام می‌دهد. اوبر در هر ثانیه به ۱۲ نفر خدمات می‌دهد. چندسالی طول خواهد کشید تا بلاک چین جایگزین ویزا شود.»

• «چیزی که باعث شد در سال گذشته احساس خوش‌بینی داشته باشم این بود که علاقه بسیاری در این زمینه وجود دارد، نه تنها در حوزه ارزهای دیجیتال و خرید اتر و نگه‌داری آن، بلکه این علاقه واقعا برای استفاده از آن جهت ساخت برنامه‌هایی بر این بستر وجود دارد.»

•«ما برای اولین بار توانستیم از مرز ۵۰۰ هزار تراکنش در روز عبور کنیم. اگر ضرب و تقسیم اعداد برایتان سخت است، این چیزی حدود ۷ تراکنش در هر ثانیه می‌شود.»

منبع: ارزدیجیتال، برگفته از کوین تلگراف