تغییر واحد پول ایران از ریال به تومان چه فایده ای دارد؟

کلیات لایحه تبدیل واحد پول ملی ایران از ریال به تومان، با رای اکثریت نمایندگان مجلس شورای اسلامی در ۱۵ اردیبهشت ۹۹ مواجه شد. پس از مدت ها بررسی تبدیل واحد پولی ملی ایران از ریال به تومان، طرح بانک مرکزی ایران، به تصویب هیات وزیران رسید و جزییات لایحه تبدیل ریال به تومان، توسط اعضاء کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید تا امروز، صحن علنی مجلس، به کلیات این لایحه، رای مثبت بدهند.

تعداد کم مخالفان این لایحه در رای گیری امروز صحن علنی مجلس شورای اسلامی نشان می دهد که احتمالا جزییات این لایحه نیز با رای بالایی مورد تایید اکثریت نمایندگان مجلس در روزهای پایانی پارلمان دهم قرار بگیرد. رئیس کل بانک مرکزی در صحن علنی امروز مجلس اعلام کرد که بانک مرکزی تلاش خواهد کرد که ظرف حداکثر ۳ سال، ساز و کار اجرایی تبدیل ریال به تومان را در دستور کار داشته و تغییر دولت ها، لطمه ای به عملیاتی شدن طرح نزند.

طبق تصویب نمایندگان مجلس، واحد پول ایران از زمان اجرایی شدن قانون، از ریال به تومان تغییر می کند. هر تومان برای ۱۰ هزار ریال خواهد بود. این لایحه، ۱ ماده و ۵ تبصره داشت که طبق آن، واحد پول جدید باید در مبادلات کشور در دستور کار باشد. واحد پول ایران، تومان خواهد بود که معادل ده هزار ریال جاری است. هر تومان معادل یک صد پارسه است. مثل یک دلار آمریکا که معادل یک صد سنت است.

تغییر واحد پول ملی از ریال به تومان، تاثیری در روند فزاینده تورم در ایران امروز ندارد. وضعیت اقتصادی مردم را بهبود نمی بخشد و باعث رشد صادرات یا تسریع یا کاهش واردات کالا نخواهد شد. تاثیری در دریافتی حقوق کارکنان دولت، کارگران و فعالان اقتصادی نخواهد داشت چرا که فقط حجم پول و حجم اسکناس را در مبادلات کاهش می دهد و روی ارزش پول ملی که در یک دهه اخیر، بسیار افت کرده، تاثیر مثبت و قابل توجهی ندارد.

لذا در کوتاه مدت شاید به دلیل عدم آگاهی مردم، شاهد تاثیر روانی تبدیل واحد ریال به تومان باشیم،‌ اما در بلند مدت، تبدیل ریال به تومان ،تاثیر ژرف و شگرفی در بهبود اوضاع اقتصادی ، نخواهد داشت.

اما تبدیل ریال به تومان پس از تصویب آیین نامه اجرایی در مدت ۳ ماه و گذشت مرحله گذار در عرض ۳ سال، فوایدی برای کشور به ارمغان می آورد که به صورت کلی به شرح زیر است:

اقتصاد ایران را با یک جراحی همراه می کند. حذف ۴ صفر از پول ملی، حجم تبادلات اسکناس را کاهش می دهد. سالانه ده ها میلیارد تومان ثروت ملی ایرانیان، بابت چاپ اسکناس و جایگزینی اسکناس ۱۰ هزار ریالی، ۲۰ هزار ریالی، ۵۰ هزار ریالی و ۱۰۰ هزار ریالی، هدر می رود.

با حذف ۴ صفر، نیاز به چاپ تعداد کم تری اسکناس داریم و این بار کم تری را به دستگاه های خود پرداز که مجبور بودند برای یک درخواست برداشت وجه ۱۰۰ هزار ریالی، ۵ اسکناس ۲۰ هزار ریالی یا ۲ اسکناس ۵۰ هزار ریالی را به مشتری تحویل دهند، تحمیل خواهد کرد.

اولین تاثیر مهم حذف ۴ صفر از پول ایران تا سال ۱۴۰۲ هجری شمسی، جلوگیری از هدر رفت میلیاردها تومان سرمایه ملی برای چاپ اسکناس های درشت کم مصرف مثل وضعیت امروز اقتصاد ایران است که در واقع یک هزار تومانی و دو هزار تومانی، خیلی کارایی ندارد. چه برسد به پانصد تومانی سابق. با حذف ۴ صفر، جابجا کردن پول هم آسان می شود.

شما امروز بخواهید ۱ میلیون تومان از بانک، دریافت کنید، گاها ۵ بسته اسکناس صدتایی ۲هزار تومانی به شما می دهند یا ۲ بسته اسکناس صدتایی پنج هزار تومانی. اما با حذف ۴ صفر و چاپ اسکناس جدید، نیاز به حجم بالای اسکناس کاهش خواهد یافت.

از طرفی، در بازار بورس ایران که شاهد رکورد زنی پی در پی شاخص کل و آغاز یک عصر طلایی در سال های اولیه ایران عصر ۱۴۰۰ هستیم، حذف ۴ صفر بسیار مهم است.

فعالان بورس ایران، اولین افرادی هستند که تاثیر ممتاز حذف ۴ صفر از پول ملی را درک می کنند. الان در معاملات بورس، وقتی برای خرید یک سهم، ثبت سفارش می کنید، به ریال باید ثبت سفارش کنید. مثلا قیمت یک سهم، ۱۴۰۰۰ ریال است.

نمونه معاملات در سهم ساذری در بورس ایران که نحوه ثبت سفارش بخش خرید و فروش را نشان می دهد که ریال به ریال، خریدار و فروشنده، قیمت خرید یا قیمت فروش را بر اساس حجم مورد نظر، تعریف کرده اند که باعث کندی معاملات می شود

بین ۱۴۰۰۰ ریال تا ۱۴۰۱۰ ریال، ۹ ثبت قیمت وجود دارد: ۱۴۰۰۱، ۱۴۰۰۲، ۱۴۰۰۳، ۱۴۰۰۴، ۱۴۰۰۵، ۱۴۰۰۶، ۱۴۰۰۷، ۱۴۰۰۸، ۱۴۰۰۹. چقدر خریدار و فروشنده قیمت را ریز می کنند و کلی باعث اذیت و رنجش خریدار و فروشنده این قیمت ها در تابلو معاملات سهام در بورس می شود.

در حالی که در اقتصاد امروز ایران، هیچ فرقی بین ۱۴۰۰۸ با ۱۴۰۰۹ نیست. وقتی ۴ صفر حذف می شود، قیمت ها می شود در این مثال، از ۱۴۰۰۰ ریال به ۱.۴ تومان، ۱.۵ تومان و غیره. در واقع حذف ۴ صفر از پول ملی ، سبب تسریع در معاملات بورس می شود.

تاثیر روانی هم خواهد داشت. سهامدار، راحت تر یک سهم ۱ تومنی یا ۲تومنی را خرید میکند. تا زمانی که همین سهم، ۱۰ هزار ریال یا ۲۰ هزار ریال، قیمت گذاری شده بود و آن هم برای رسیدن به ۱ تومان بالاتر، باید ریال به ریال، شاهد افزایش قیمت می بود.

توجه داشته باشید که حذف ۴ صفر از پول ملی، شاید تاثیر روانی مثبتی در کوتاه مدت روی تسریع معاملات در بورس ایران بگذارد. اما تاثیر بنیادی برای افزایش یا کاهش یا سقوط شدید بورس ایران نیست و تاثیری در تحلیل های تکنیکال بورس هم نخواهد داشت.

حذف ۴ صفر از پول ملی و تبدیل ریال به تومان نیز، تاثیری در افزایش یا کاهش ارزش سهام در بورس و هم چنین ارزش سهام شما در پرتفو سهام عدالت نخواهد داشت. تنها اگر شما قبلا، ماهی ۳۰ میلیون ریال حقوق دریافت می کردید، حقوق شما پس از اجرایی شدن قانون تبدیل ریال به تومان به ۳۰۰۰ تومان تغییر می کند.