به گزارش ارزدیجیتال و به نقل از خبرگزاری ابنا، در پی انتشار فتوای آیت الله «مهدی هادوی تهرانی» در خصوص حکم شرعی یک ارز دیجیتال (بیت کوین Bitcoin) محققین، فعالان حوزهٔ اقتصاد و عموم مردم به صورت کتبی و شفاهی دربارهٔ فتوای منتشر شده و نیز مصادیق حلال ارز دیجیتال از دفتر معظم له درخواست توضیح بیشتری کردند. از این رو وی در پاسخ به یکی از این استفتائات به شرح ذیل در این خصوص توضیحاتی را بیان کرد:
بسم الله الرحمن الرحیم
حکم شرعی ارز دیجیتال
سؤال:
آیا فتوای منتشر شده از آیت الله هادوی تهرانی در خصوص بیت کوین است؟ غیر از بیت کوین ارزهای دیجیتال زیادی وجود دارد که هر یک خاصیتهای گوناگونی دارند؛ مثلاً ارز Monero به طور کامل طرفین معامله را پنهان میکند، تکلیف این تفاوتها چیست؟ مسئله استخراج بیت کوین (و یا ارز دیگر) و فروش آن به غیرمسلمانان چه حکمی دارد؟ هر چند بیت کوین شاید در آینده دیگر برای دور زدن تحریمها مناسب نباشد اما اکنون بنده خریدهای خارجی خود را به راحتی با آن انجام میدهم و پاسخگو هست! آیا باید این روند مثبت را قطع کرده و منتظر رفع تحریمها باشم؟
پاسخ:
باسمهتعالی
۱. فتوایی که با عنوان حکم شرعی یک ارز دیجیتال (بیت کوین Bitcoin) منتشر شده است، صرفاً به بیت کوین اختصاص دارد و دربارهٔ ارزهای دیجیتال دیگر به طور خاص، فعلاً اظهار نظری منتشر نشده است.
۲. هرگونه اقدامی در راستای استخراج بیت کوین حرام است. بنابراین اگر کسی اقدام به استخراج این نوع ارز دیجیتال کند، به لحاظ حکم تکلیفی عملی حرام انجام داده است؛ ولی به لحاظ حکم وضعی، مالک بیت کوینهای به دست آمده شده است؛ البته باید در اسرع وقت نسبت به تبدیل آن به ارز یا کالای دیگری اقدام کند و این تبدیل نباید با انتقال بیت کوین به یک مسلمان صورت پذیرد به گونهای که در نهایت همچنان سیطرهٔ بیت کوین بر داراییهای امت اسلامی باقی بماند و نیز نباید بهصورت مجانی انتقال پیدا کند تا باعث از دست رفتن معادل ارزی و کالایی بیت کوین از محدودهٔ داراییهای امت اسلامی شود. پس باید به یک غیرمسلمان منتقل شود و در ازای آن نیز ارز دیگر یا کالا دریافت شود. و اگر شناخت طرف دیگر معامله ممکن نیست، باید آن را منتقل کند و گیرنده اگر مسلمان است همین وظیفه را دارد تا اینکه به غیرمسلمان منتقل شود.
۳. به طور کلی اگر ارز دیجیتالی دارای مالیت عرفی و ارزش عقلایی باشد و مشکلی مانند «احتمال عقلایی ضرر قابل توجه» در آن نباشد، از نظر شرعی دارای ارزش و مالیت خواهد بود و در اختیار قرار دادن دانش فنی، سرمایه گذاری و انجام فرآیند ماینینگ برای تولید این نوع ارز دیجیتال و نیز خرید و فروش آن جایز است.
بنابراین اگر ارز دیجیتالی مثلاً به دلیل سرعت نقل و انتقال و ارزانی نقل و انتقال، ارزش مبادلهای داشته باشد و افزون بر آن یکی از دو حالت زیر در مورد آن احراز شود، از نظر شرعی دارای ارزش و مالیت خواهد بود و در اختیار قرار دادن دانش فنی، سرمایهگذاری و انجام فرآیند ماینینگ برای تولید این نوع ارز دیجیتال و نیز خرید و فروش آن جایز است.
این دو حالت عبارتاند از:
الف ـ هیچ شخص یا سازمان یا دولتی، هیچ گونه تسلطی بر سیستم آن ارز دیجیتال یا هیچ گونه نظارتی بر نقل و انتقالات آن ندارد. (البته چنین فرضی بسیار دور از واقعیت به نظر میرسد.)
ب ـ شخص یا سازمان یا دولتی بر آن نظارت و تسلط داشته باشد، ولی آن شخص یا سازمان یا دولت، شناخته شده و معتبر باشد که با ملاحظهٔ اعتبار و حیثیت آن در جامعه و جهان، احتمال ایجاد اختلال در سیستم این ارز دیجیتال و یا از بین بردن آن در نظر عقلی منتفی باشد.
اما اگر احراز شود یا احتمال عقلایی وجود داشته باشد که شخص یا سازمان یا دولت شناخته شده یا ناشناختهای بر آن ارز دیجیتال نظارت و تسلط دارد و این احتمال وجود داشته باشد که آن شخص یا سازمان یا دولت، در این سیستم ارز دیجیتال اختلال ایجاد کند یا آن را از بین ببرد. ارز دیجیتال مزبور با مشکل «احتمال عقلائی ضرر قابل توجه» مواجه است و از نظر شرعی دارای ارزش و مالیت نیست و نیز خرید و فروش آن حرام و باطل است.
همچنین به دلیل همان مشکل، در اختیار قرار دادن دانش فنی، سرمایهگذاری و انجام فرآیند ماینینگ برای تولید این نوع ارز دیجیتال جایز نیست.
منبع:ارز دیجیتال
امتیاز دادن به خبر
با لایک کردن هر خبر میتوانید کوین بیشتری جایزه بگیرید
شاید باورتون نشه ولی وقتی « دوش» به گرمابه های قدیم وارد شد و حوض و خزینه داشت از میان میرفت علما دوش گرفتن را حرام اعلام کردن دلیلشان هم این بود که دوش بدن انسان را به یکباره در بر نمیگرفت و چون آن زمان فقط غسل ارتماسی وجود داشت دوش گرفتن را حرام اعلام کردن ولی بعدها غسل ترتیبی وارد اعمال دینی شد و دوش گرفتن هم حلال اعلام شد
یکی از کارهای مراجع تقلید بروز کردن مسائل دینی با شرایط وقت حاضر جامعه هست
_.omid._13
۳۰ شهریور ۱۳۹۸
بیت کوین
هر کاری که براش زحمت بکشی پولش حلال است و اینا چون نمیتونند سودی از این ببرم روزی بیت کوین را فیلتر میکنند
hossein tahami
۲۱ شهریور ۱۳۹۸
احکام
با توجه به پیچیدگی این بحث و نداشتن اطلاعات کافی توسط فقها احتمالا داد و ستد ارز دیجیتال را در آینده حرام اعلام کنند زیرا تنوع ارز های دیجیتال بسیار بوده و می تواند باعث سر درگمی این افراد شود
reza136489
۲۳ شهریور ۱۳۹۸
شرع
به نظر من چیز عادی ای هست مراجع باهاش مخالفت کنن میشه دقیق مثل زمانی که قند اومد تو ایران اگه خمس بهش بخوره حلال میشه
khoshgoftar
۲۷ مهر ۱۳۹۸
سخنهای اشتباه و نسنجیده
با توجه به اقتصاد از دست رفته و نابسامان این روزهای کشور یکی از راه هایی که میتوان اقتصاد و از این هرج و مرج نجات داد همین ارزهای دیجیتال هست. وقتی که هم دولت و هم مردم از مزایای این کسب و کار بهرهدمند میشن چرا باید حرف از حلال و یا حرام بودن ان زد.
hosseinmirzayi
۱۹ مهر ۱۳۹۸
حکم شرعی
ارزهای دیجیتال باعث تشویق به پیشرفت فردوجامعه میشن ومیتونن اینده سازباشن،درهرکشوری اولویت درست زندگی کردنه.
hb
۲۵ شهریور ۱۳۹۸
شهرداری مشهد
یعنی الان شهرداری مشهد دیگه ارز دیجیتال استخراج نمیکنه. به نظرم استخراج، بهترین روش برای ذخیره ی برق و بسیار پر در آمد برای کشور خواهد شد.
amir1385
۳ مهر ۱۳۹۸
بیتکوین
دوستان حتما باید یه کسی اینو حلال اعلام کنه یا ببخشید اگه حرام اعلام میکرد همتون ولش میکردیم اشتباه نکنین کسب و کاره خوبیه من خودم دارم استخراج میکنم استخراج کنین الان بیتکوین خیلی کاهش داشته این بهترین فرصته چون هر سایت یا برنامه که بیتکوین کاهش پیدا کنه ارز دیجیتال بیشتری میده
با تشکر از شما که مطلب و خوندید ببخشید سرتونو درد اوردم لایک کنید مر30
BTCmine.HW9
۲۷ شهریور ۱۳۹۸
موفقیت حرام است
والا کشور ایران کشوریه که آیندش رو سپرده دست چنتا فالگیر و دعانویس و بجای اینکه از در منطق وارد بحث یا کاری بشه سریعا روحانیون رو میفرسته درباره بحث و تحقیق کنن، اونام وقتی میبینن قرار نیست چیزی تو جیبشون بره بجاش همه چیرو ممنوع و حرام اعلام میکنن (با ذکر یه حدیث!)
bahrami604
۲۰ شهریور ۱۳۹۸
آیا شود یا نشود
در این بازار شلم شوربای اقتصاد ایران هرروز هویج و چماغ کنار هم بوده امید وارم خرگوشها آگاهانه عمل کنند.
amir'ali.atta
۲۴ مهر ۱۳۹۸
حکم شرعی ببت کوین چیست؟!
با توجه به پرسش های متعدد کاربران و علاقمندان سرمایهگذاری بیت کوین،مسولان پیگیری های لاذم را انجام دادن و با مشورت گرفتن از فقهای شیعه نتیجه سرمایهگذاری بیت کوین حلال علام شد وهیچ مشکل شرعی ندارد،
mohsen1896
۲۳ شهریور ۱۳۹۸
ارز دیجیتال و حرام
به نظرم تو هر مسئله ای نباید دنبال این باشیم که حلال و حرامش کنیم
تو دنیای امروز تعاریف از مشاغل و درآمد تغییر کرده است. بورس. طلا. ارز و ترز ديجيتال شکلهای جدید مالی و درآمدی هستند که شاید نشه به درستی خطی برای حلال و حرام بین نوع درآمد از اونها داشت
به نظر من تنها چیزی که درآمد رو میتونه حرام کنه اینه که از راه دروغ به دست اومده باشه و از راه به سخی انداخت مردم
saeedkalafe
۲۱ شهریور ۱۳۹۸
احکام شرعی بیت کوین
استخراج بیت کوین هم نوعی روش درامد اینترنتی هست و ابدا حرام نیست مانند سایر روش های درامد زدایی از اینترنت است و بیت کوین هم یک واحد پول است
s_u_l_a_c_o
۱۱ مهر ۱۳۹۸
حلال یا حرام بودن بیت کوین و امثالهم
والا یعنی چی که بیت کوین حرام باشه ملت دارن پول اینترنت میدن حالا اینکه دارن چند برابر پول اینترنت و وقتی که صرف میکنن پول میگیرن به کسی ربط تداره
repeat3
۴ مهر ۱۳۹۸
سختی کار
ماهم در مسجد محل امام جماعتی داریم که در ماه حدودا دو میلیون تومان دستمزد دریافت میکند،سر ساعت برای نماز جماعت حاضر است.دهه محرم دستمزد جداگانه میگیرد، یک ماینرمعمولی کمتر از اینها درآمدزایی دارد،
fatk
۴ تیر ۱۳۹۹
ریال
فعلا که ریال هم بر ما حرام شده. نه داریمیش نه میتونیم به دستش بیاریم. نه ارزش داره. نه جذبمون میشه
حالا چیکار کنیم
hadi hadidi
۱۶ مهر ۱۳۹۸
حلال
خیلی هم حلاله یکی با بیل پول در میاره، یکی با مغز ولی جا داره اونی ک مالش بیشتره نمیدونه باهاش چیکار کنه دست پنج نفرم بگیره دنیایی زیبا و بی ریا خواهیم داشت نه مثل الان ک شده دوره ی برده و ارباب
Corleone
۱۸ مهر ۱۳۹۸
سرمایه گذاری حلال
شما برای بدست آوردن بیت کوین و ارزهای دیجیتال دیگه تلاش میکنید و وقت صرف میکنید و این یک سرمایه گذاری مانند مابقی سرمایه گذاری ها و کسب دراپد وامنیت بالاتری داره و به اقتصاد هم کمک میکنه
قضیه حرام بودن می دونید چیه ،،روسیه امتیازبندی وشکر ایران و گرفت حاج آقای سر کرده حاج آقا از روس ها درخواست سهم کرده بوده احکام اسلامی شما باید مرجع زمان و مکان باید سهم بدهید ،،روسها بهشون ندادند
حاج آقا رضا به مردم که اعتقادات قوی اون زمان داشتند گفتند از نظر اسلام و مراجع تقلید قند ساخت مملکت کفر حرام است استفاده کنیم مردم دیگر از قند استفاده نمی کردند شرکت تولیدی قند روس ها نزدیک به ورشکستگی شد به آخوندها گفتند مادرید از امتیازکارخانه قند وبه شما میدهیم کاری کنید که ورشکسته نشویم
مرجع آن زمان اعلام کردند که مردم میتوانند از قند کارخانه روسها استفاده کنند در صورتی از از حالت نجسی خارج میشود که قند در چای بزنند چون حجم چایی از قند چندین برابر است از جنسی مبرا میشود نمیتوانند استفاده کنند
omid.v
۷ مهر ۱۳۹۸
همه چیز شده حرام
متاسفانه یک سری امور دست یک عده افتاده که سواد لازمه در اون رابطه رو ندارن و از روی بی سوادی تجارت و کسب و کار به روز رو دارن با احکام شرعی که اونم رو اصول و قوائد نیست قضاوت میکنن و حکم میدن.
iman600
۲۲ شهریور ۱۳۹۸
حرام تویی
اینا هر چیزی که خودشون توش نفعی ندارن به طور مستقیم رو حرام میکنن اصلا تو چی میدونی از ارز دیجیتال که چقدر کار رو راحت میکنه چون سود نمیبرن توش حرام
mahdi3341
۱۹ شهریور ۱۳۹۸
Mahdi
خوبه اینو حرام اعلام نکردن خدای جای شکر داره اگرم قیمت بیت کوین بره بالا که خیلی خوب مشه
saeedsj
۱۵ مهر ۱۳۹۸
حلال و حرام
خدا به انسان عقل داده که بتونه خودش تصمیم بگیره که چه کاری خوب یا بد هست و چه چیزی حلال یا حرام
reza_erfani_org
۲۸ شهریور ۱۳۹۸
چرا حرام
ارز دیجیتال مایه پیشرفت هر کشوریه و به ابادانی کشور و رفاه مردم کمک بسزایی میکنه دیگه حرام جلوه دادنش خداوکیلی کار درستی نیس
crypton
۹ دی ۱۳۹۸
وای شوخی خوبی بود
جالبه که در کشور ما که یککشور اسلامی است، درآمد از راه خرید و فروش بیت کوین یا هر ارز دیگه ای نسبت به اون سودی که بانک های ما از مردم نیازمند به وام میگیرن تا به کسانی که سپرده دارن بپردازن خیلی خیلی حلال تر هست.
Hamed1364
۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹
بیت کوین
آقاجان به زور که نمیشه اینجاهرچی بیل و کلنگ بزنی حرام هستش ولی هرچقدرپول مفت مملکت رویدادی حلال هستش ببخشیدخدمت اختلاسگران به شمابرنخوره،خیلی جالب هستش
amirhn
۲۲ بهمن ۱۳۹۹
تو ایران چیزی که بنفع مردمه حرامه
بورس دولت حلاله ک تمام سرمایه مردمو بالا کشیدن
تو ایران همچی بضرر مردم بیچاره تموم میشه.چ گناهی کردیم ک اینجا بدنیا اومدیم
amir hg
۲۴ شهریور ۱۳۹۸
روحانیون
مگه ارز های دیجیتالی چی هستند که حلال و حرام باید براشون تعیین کنیم نه مال کسی میدزدیم نه کار خاصی انجام میدیم
danial
۲۷ مهر ۱۳۹۸
کمی تفکر
بهتر است که در اول به پیشرفتمون فکر کنیم بعد به مسائل شرعی اون موضوع تا کمی اوضاع تغییر کنه
دو ثانی ارز دیجیتال کار غیر شرعی نیست
hydari
۲۰ مهر ۱۳۹۸
بیت کویین
ارز دیجیتال یه صنعت جدید و بروز کسب وکار اینترنتی میباشد .وبحث حلال حرام این صنعت حرف های زیاد وجود دارد پس هر کس با عقل و هوش خود تصمیم بگیرد.
omidda77
۲۸ مهر ۱۳۹۸
حلال و حرام
تو رو خدا حلال و حروم رو وارد بیت کوین نکنین که واقعا حلاله چون زحمت زیادی داره و واقعا حلاله حلاله
majidsadeghi
۳۰ مهر ۱۳۹۸
حکم
اقتصاد کشورهایی که دنبال شرعی بودن و نبودن ش نیستن با اقتصاد کشورهایی چون ما مقایسه بشه بوضوح معلومه که چقد ارزش پول ورشد اقتصادی ما کم هست
amiropk
۱۳ آبان ۱۴۰۲
کجاخداوند سریحا اعلام کرد نه ب بیت کوین؟
این قضیه درست مثل قضیه تنباکو یا قضیه ماست و قند در زمان قاجاره
وقتی خودشون توش دخالتی ندارن و سودی نمیبرند و میبینند مردم گشنه کشورمون میتونند دوهزار تومن سر سفره خانواده هاشون بیارن و میبینن مردم میتونن سرمایه دارای خودکفا بشن سریع حرام اعلام میشه حالا اجه
navidno
۷ مهر ۱۳۹۸
دلایل نادرست و بی پایه
گر احراز شود یا احتمال عقلایی وجود داشته باشد که شخص یا سازمان یا دولت شناخته شده ای بر آن ارز دیجیتال نظارت و تسلط دارد برای دیگر ارزهای رسمی نیز صادق است پس این قاعده اشتباه است
mohamadmahdiesmaeili
۱۲ آذر ۱۳۹۸
اگه حلال میشد خیلی خوب بود
به نظر من باید حلال اعلام بشه چون خیلی جوون های بیکار جامعه میتونن با ورود به این عرصه امرار معاش حلال داشته باشن و چون نداشتن اطلاعات کافی میتونه منجر به خسارت جبران ناپذیر بشه هرکس که میخواد وارد این کار بشه باید اطلاعاتش کامل باشن تا ضرر نکنه اگه حلال بشه میشه با همین بیت کوین و ارز های دیجیتال وضع معیشتی مردم که هیچ مشکلات اقتصادی کشور رو حل کرد مثلا به جای پول اگه بیت کوین در قبال پول نفت بگیریم میشه قسمتی از بازار بیت کوین جهان رو به دست بگیریم.
lord
۲۵ شهریور ۱۳۹۸
حرام
از اینا هیچی بعید نیس.فردد پس فردا دیدی یه حدیثم جور کردن که اقا بیت گوین شرعا حرامه.این اقایی هم که گفته حرام نیس احتمالا تو کار خرید و فروشش هست که فعلا این حرفو زده
Vivi
۸ مهر ۱۳۹۸
قوانین شرعی
قانون برای هر چیز خوبه به شرط اینکه قانون گذار قانون بدونه چیه و اهل هیچ گرایشی نباشه
مهدی خوش نژاد
۹ دی ۱۳۹۸
معامله
سلام توهين نكنيد. براي معامله كردن شرايطي لازم است :خريدار فروشنده كالا ارزش(پشتوانه) اگر یکی ازاین ها نقص شود معامله زیر سوال می رود واین از نظر عقلی درست است . و مراجع از روی دانش خودشان نظر می دهند شما هم از روی دانش خود صحبت کنید نه این که بگویید چون به سودشان هست می گویند حرام است .
یاحق
وحید 7
۱۵ مهر ۱۳۹۸
حلال یا حرام
وقتی چیزی رو که به نفع خودشونه ، حلال میکنن وگرنه حرام است.
البته یه مدت حرامه ،بعد یه مدت که باهاش حال کنن،میگن از شیر مادر هم حلال تره!
Toomaj666
۲۳ شهریور ۱۳۹۸
فردا برای حرام و حلال بودن ارز مجازی آیاتی از دل قرآن استخراج میشه مطمئن باشید
مطابق با تمام اسناد و تاریخی که گذشته این حاکمیت مذهبی فقط و فقط به دنبال محدود کردن و برده ماندن این مردم هستن و به هیچ عنوان رضایت نمیدن کسی بیش از حد از لحاظ درآمدی شکوفا بشه چون از سیر بودن این مردم واهمه دارن و تنها راه حفظ نظامشون رو به در خفقان موندن این مردم میبینن در صورتی که اگه شریف میبودن این مردم تا ابد پشتشونو میگرفتن
martin
۲۷ دی ۱۳۹۸
عناوین جعلی
بازهم شروع شد مخالفت روحانیون با علم تکنولوژی ای کاش فقط درحوزه ی خودشان اظهار فضل می فرمودند وکاری ب امور دیگر نداشتند یک خورده مطالعه تاریخ بد نیست .
maymand
۲۳ شهریور ۱۳۹۸
حرام آری یا نه
با توجه به دیدگاه روحانیت به این قبیل قضایا ممکن است برخی فقها بر له و برخی بر علیه آن حکم بدهند، کافیست به موافقان و مخالفان و دلایلشان توجه کنید.
pooyamaleki
۲۷ مهر ۱۳۹۸
رفاه!
دوستان عزیز بعضی از اشخاص هستن که تا خرخره سیرن و حال و روز این مردم رو درک نمیکنن برای همین هرچیزی که حال مردم رو یهتر میکنه حروم میکنن و دل دیدن یک جامعه مرفه و عالی رو ندارن متاسفانه!
asadigm
۱۶ مهر ۱۳۹۸
بیت کویین حرام اعلام شد!!!
تعجب میکنم از این حکم آخوندا هر جا خودشون نفع ببرن حلاله اگرهم نفعی براشون نداشت حرام اعلام میکنند . واقعا اکه بگن از هر بیت کویین فلان قدر خمس واجب میشه باور کنید حلالش میکنند !!! وای برما
alinojoomi
۲۹ شهریور ۱۳۹۸
حرام نیست
سلام همین چه چیزش حرامه خب یک ارز مجازی هست که ارزش بسیار بالایی پیدا کرده و هرروز در حال پیشرفت هست نه قماره نه دزدیه نه کلاهبرداریه و...
sinau3phi
۲۸ شهریور ۱۳۹۸
حلال
همه ی ما میدونیم تنها قصد روحانیون و دولت از حرام و غیرقانونی جلوه دادن استخراج بیت کوین اینه که خودش بتونه تسلط بیشتری روی بیت کوین ها داشته باشه و مال خودش باشه تا مثل بقیه منابع و ثروت های ایران که مردم عادی ازش بی بهره ان از این ثروت هم بی بهره باشند باشن و تمام سود بره تو جیب خودشون و روزانه زیر نظر دولت استخرهایی ساخته میشه به طور پنهانی برای استخراج بیت کوین...
milad.eostami
۲۰ شهریور ۱۳۹۸
آفرین به انسانهای روشن فکر
مگه ارز دیجیتال چی که حرام باشه.نه دزدیه و نه آدمو از حالت عادی خارج میکنه.زمان جمع آوری خزانه ها در حمام های قدیمی هم عده ای از روحانیون مخالف بودن ولی الان میفهمیم که چقدر مفید بوده .تقریبا اینم همینجوریه
m.m
۲۱ شهریور ۱۳۹۸
قوانین شرعی بیت کوین
افردای ک روی حلال حرام بودن و قوانین شرعی درمورد بیت کوین و ارزهای دیجیتال حساس هستند.اگر مقلد آیت الله خامنه ای باشن.ایشون گفتن هرچیزی ک مطابق با قوانین کشور باشه مشکلی نداره.واز اونجایی ک استخراج بیت کوین و کلا کار با ارز دیجیتال درقوانین جدید کشور تصویب شده.درنتیجه اشکالی نداره.و حلال هستش
russell_sk
۱۳ مهر ۱۳۹۸
حلال صد درصدی
شک و شبهای در حلال بودن بازار ارز های دیجیتال وجود ندارد چون این بازار مانند بازار بورس است یا مانند خرید و فروش دلار و هر کس فکرش کاد کنه میتونه پول در بیاره
ali_khoshi
۳ مهر ۱۳۹۸
دخالت ممنوع
واقعا من نمیتونم درک کنم چرا باید دین رو هرچیزی دخالت کنه این منطق ادماس که باید درست بودن اون کارو بفهمه (کسب و کار جای خود ، آیین جای خود )