تغییر دامنه نوسان بورس از «-۲٪» تا «+۶٪» از ۲۵ بهمن

دامنه نوسان سهام در بازار بورس ایران که پیشتر در بازار بورس و فرابورس، از منفی ۵ درصد تا مثبت ۵ درصد تعیین شده بود، از شنبه ۲۵ بهمن ۹۹ به منفی ۲ درصد تا مثبت ۶ درصد تغییر یافت. این تغییر به منظور کاستن از ریزش شدید قیمت سهام در روزهای پایانی سال از طرف سازمان بورس اتخاذ شده است.

این بدان معنی است که اگر قیمت پایانی یک سهم در روز معاملاتی ۲۱ بهمن ۹۹، ۱۰۰۰ تومان بود، با اعمال دامنه نوسان از منفی ۲ تا مثبت ۶ درصد از روز شنبه ۲۵ بهمن ۹۹، بازه قیمتی این سهم هزار تومانی از ۹۸۰ تومان تا ۱۰۶۰ تومان خواهد بود.

قبلا این بازه، از ۹۵۰ تومان تا ۱۰۵۰ تومان تعیین شده بود. اکنون با این قانون، شاهد افت کمتر قیمت سهام در روندهای نزولی مثل روند نزولی دستوری ماه های اخیر خواهیم بود که اکثر سهام با سرکوب قیمتی غیر بنیادی و غیر تکنیکالی مواجه شدند.

بورس ایران از اواسط مرداد امسال تا به امروز، شاهد شدید ترین کاهش قیمت در سالهای اخیر است به گونه ای که شاخص کل ۲ میلیون واحدی تابستان ۹۹ به حوالی ۱ میلیون واحد در بهمن ۹۹ رسید که ریزش ۵۰ درصدی در شاخص کل و به موازات آن، کاهش بالای ۷۰ درصدی در بسیاری از سهام بازار سرمایه کشور را منجر شد.

اکنون با اعمال دامنه نوسان جدید روزانه در بازار بورس و فرابورس ایران از شنبه ۲۵ بهمن ۹۹ انتظار می رود که شاهد روندی متعادل تر از قبل در نوسانات سهام در بازار سرمایه کشور باشیم. باید توجه داشت که دامنه نوسان در بازار پایه فرابورس که بر اساس رنگ بندی نارنجی وزرد و قرمز، منفی ۱ و منفی ۲ تا مثبت ۲ درصد بود، تغییر نکرده است. لذا دامنه نوسان روزانه سهام در بازار پایه فرابورس، مثبت ۶ نیست و همچون رویه سابق است.

قرار است از اواخر بهمن ماه امسال، در حجم مبنای سهام که یکی از موانع اصلی در رشد سهام در روند صعودی بود، بازنگری شود. از طرفی، اعتبار خرید سهام توسط سهامداران از طریق کارگزارها، به ۶۰ درصد ارزش پرتفو رسید تا از این طریق، سهامداران بتوانند اعتبار بیشتری از کارگزاری دریافت کنند.

دریافت اعتبار بیشتر از کارگزاری ها، سبب افزایش نقدینگی سهامداران خرد به منظور خرید بیشتر سهام است. البته در این مسیر، کارگزاران نیز کارمزد بیشتری از خرید و فروش سهام توسط سهامداران حقیقی یا حقوقی دریافت می کنند.

تصویر روند نزولی عجیب شاخص کل بورس از مرداد تا بهمن ۹۹

الزام انتشار اوراق تبعی برای همه ناشران از دیگر تصمیمات سازمان بورس با ریاست جدیدی دهقان دهنوی است که از اواخر بهمن ماه امسال عملیاتی می شود. با انتشار اوراق تبعی برای همه سهام، ریسک خرید سهام کاهش می یابد و انگیزه خرید و سهامداری برای سهامداران حقیقی خرد افزایش می یابد.

اختیار اوراق فروش تبعی از ابزارهای بازار مشتقه بورس است و از ابزار پوشش ریسک محسوب می شود. اختیار فروش، به دارنده اوراق این حق را می دهد در تاریخ معینی در آینده که در اوراق درج می شود، به قیمت مشخص شده ای که در اوراق اعلام شده است، قیمت این اوراق را برای فروش سهام، اعمال کند.

اطلاعیه عرضه اوراق اختیار فروش تبعی

حال اگر خریدار این برگه بخواهد از این موقعیت استفاده کند، بایستی دارایی پایه که سرمایه گذار جهت پوشش ریسک در آن اختیار فروش را خریداری کرده است، از بازار بخرد و به قیمت اعمال ، به فروش برساند. بابت موقعیت خرید اختیار معامله، مبلغی را تحت عنوان هزینه اولیه پرداخت می کند. در بالا، آگهی عرضه اوراق اختیار فروش تبعی نماد وبصاد که از طریق نماد «وهصادر۹۱۲» عرضه شده ارائه شده است.

به هر حال تغییر دامنه نوسان بورس از -۵ /+۵ به -۲ / +۶ در کوتاه مدت می تواند از افت شدید تر قیمت سهام در روند نزولی جلوگیری کند.

اما این موضوع نمی تواند به تنهایی سبب کاهش روند نزولی قیمت سهام در بازار و برگشت شاخص کل به روند صعودی پیش از ۱۵ مرداد ۹۹ شود و بایستی شفافیت در بازار و ثبات سیاستگذاری و جذابیت ورود نقدینگی و پول هوشمند به بورس از طریق سازمان، دنبال شود.

به نظر می رسد بورس ایران در نیمه دوم سال ۹۹ تحت تاثیر انتخابات آمریکا، تامین کسری بودجه دولت تدبیر، استعفای رئیس قبلی سازمان بورس، انتخابات ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ و فضای بلبشو در بررسی بودجه سال ۱۴۰۰ که نظام پولی و مالی کشور در سال مهم آینده را تعیین می کند، ضربه زیادی دیده است .

انتظار می رود برای آرامش بازار، بازیگران اصلی،‌ بایستی مسئولانه تر از قبل رفتار کنند تا اعتماد از دست رفته، به بازار سرمایه کشور بازگردد. سهامداری با پول مازاد روی سهام بنیادی با دید بلند مدتی را همواره مد نظر باید داشت.