پس از استخراج ۲۱ میلیون واحد بیت کوین چه خواهد شد؟

فقط ۲۱ میلیون واحد بیت کوین وجود خواهد داشت. به محض اینکه کار استخراج همه آنها به پایان برسد، اتفاقی که باید در حدود سال ۲۱۴۰ رخ دهد، هیچ واحد بیت کوین جدیدی به این شبکه اضافه نخواهد شد. بلاک چین بیت کوین بر مبنای کنترل و محدودیت عرضه طراحی شده است، یعنی در دوره‌های زمانی مشخص فقط تعداد معینی بیت کوین تازه‌استخراج‌شده می‌تواند استخراج و وارد شبکه بیت کوین شود تا اینکه این تعداد به رقم ۲۱ میلیون واحد کوین برسد. هنگامی که ۲۱ میلیون واحد بیت کوین استخراج شد، شبکه تا حد زیادی همان عملکرد فعلی را دنبال خواهد کرد، اما ماینرها با تأیید تراکنش‌ها فقط از کارمزدها سود خواهند برد.

در واقع، پس از استخراج همه‌ی بیت کوین‌ها، اگر این ارز دیجیتال به الگوریتم اجماع فعلی خود پای‌بند باشد، تنها مشوق ماینرها فقط کارمزد تراکنش خواهد بود که امروزه رقم قابل‌توجیهی نیست، اما در آینده با پذیرش بیت کوین و افزایش قیمت این ارز دیجیتال شرایط می‌تواند به‌گونه‌ای دیگر باشد. در ادامه این مطلب، با استفاده از مقاله‌ای که در وب‌سایت دیکریپت منتشر شده است، احتمالات آینده بیت کوین را پس از استخراج آخرین واحد کوین این شبکه بررسی می‌کنیم.

آخرین بیت کوین چه زمانی استخراج می‌شود؟

آخرین بیت کوین حدود سال ۲۱۴۰ استخراج خواهد شد.

تقریباً هر ۱۰ دقیقه، ‌استخراج‌کنندگان بیت کوین از طریق حل‌کردن یک معادله رمزنگاری‌شده، بلاک جدیدی حاوی تراکنش‌ها «ایجاد» می‌کنند و ماینری که در این کار موفق شده باشد، بلاک جدید را به بلاک چین اضافه می‌کند. این بلاک حاوی تراکنش‌هایی است که قبلاً در استخر حافظه (Mem Pool) بیت کوین منتظر بوده‌اند و معمولاً براساس اندازه کارمزد معامله‌ای که به ماینرها ارائه می‌دهند، انتخاب می‌شوند.

در ازای کشف هر بلاک، ماینر پاداش بلاک مشخصی دریافت می‌کند. هنگامی‌که بیت کوین برای اولین بار راه‌اندازی شد، پاداش هر بلاک ۵۰ بیت کوین بود. اما، این میزان به‌صورت دوره‌ای و پس از استخراج ۲۱۰,۰۰۰ بلاک جدید طی رویدادی ویژه نصف می‌شود.

این رویداد که پاداش بلاک را نصف می‌کند و به همین دلیل هاوینگ (نصف‌شدن) نامیده می‌شود، تقریباً هر چهار سال یک‌بار اتفاق می‌افتد و پاداش بلاک را به ۲۵ بیت کوین، ۱۲.۵ بیت کوین، ۶.۲۵ بیت کوین و به همین ترتیب کاهش می‌دهد. تاکنون، سه رویداد هاوینگ به پایان رسیده است که آخرین مورد آن در مه ۲۰۲۰ (اردیبهشت ۹۹) اتفاق افتاد و پاداش بلاک را به ۶.۲۵ بیت کوین کاهش داد. هاوینگ بعدی در سال ۲۰۲۴ رخ می‌دهد.

ماینرهای بیت کوین می‌توانند تا زمانی که در مجموع ۲۱ میلیون بیت کوین استخراج نشده است، پاداش بلاک دریافت کنند و پس از آن هیچ بیت کوین جدیدی وارد شبکه نخواهد شد. در حال حاضر، اندکی بیش از ۱۸.۵ میلیون بیت کوین تولید شده است که معادل ۸۸.۳ درصد از عرضه حداکثری بیت کوین در بیش از یک دهه گذشته است، اما به‌دلیل کاهش تدریجی که هر چهار سال یک‌بار در نتیجه فرایند هاوینگ اتفاق می‌افتد، ۱۲۰ سال دیگر طول می‌کشد تا آخرین بیت کوین استخراج شود.

وقتی تمام بیت کوین‌ها استخراج شدند، ماینرها چه خواهند کرد؟

پس از استخراج ۲۱ میلیون بیت کوین، ماینرهای بیت کوین همچنان می‌توانند در روند کشف بلاک شرکت کنند، اما پاداش بلاک دریافت نخواهند کرد، البته نه به این معنا که به آنها پاداشی داده نمی‌شود.

ماینرهای بیت کوین همین حالا علاوه بر پاداش بلاک، تمام کارمزد پرداخت‌شده برای تراکنش‌های موجود در هر بلاک جدید را نیز دریافت می‌کنند. در حال حاضر، کارمزد تراکنش‌ها بخش کوچکی از درآمد یک ماینر را تشکیل می‌دهد،‌ زیرا در حال حاضر، ماینرها حدود ۹۰۰ بیت کوین (معادل با ۳۹.۸ میلیون دلار) در طول روز استخراج می‌کنند، اما هر روز بین ۶۰ تا ۱۰۰ بیت کوین (معادل با ۲.۶ تا ۴.۴ میلیون دلار) کارمزد تراکنش دریافت می‌کنند. به عبارت دیگر، کارمزد تراکنش در حال حاضر فقط ۶.۵ درصد از درآمد یک ماینر را تشکیل می‌دهد، اما در سال ۲۱۴۰، این میزان به ۱۰۰ درصد خواهد رسید.

به‌گفته سایمون کیم (Simon Kim)، مدیرعامل صندوق سرمایه‌گذاری هَشد (Hashed)، پاداش بلاک انگیزه ماینرها را کم نخواهد کرد. کیم توضیح داد:

تغییرات اکوسیستم بیت کوین و جایگاه آن به عنوان ارز اصلی در دنیای مجازی، حتی پس از اتمام پاداش بلاک، می‌تواند تغییرات قابل‌توجهی در استقبال ماینرها از فرآیند استخراج ایجاد کند.

افزایش ارزش بیت کوین؛ صرفه استخراج

با افزایش ارزش بیت کوین در طول زمان، ماینرها انگیزه کافی برای فعالیت بدون پاداش بلاک و صرفاً با کارمزد را به دست می‌آورند.

درست است که در حال حاضر تغییر شرایط پرداخت پاداش به‌صورتی‌که فقط مبتنی بر کارمزد تراکنش باشد، می‌تواند باعث دلسردی بخش زیادی از شبکه استخراج شود؛ زیرا، عده بسیار اندکی از ماینرهای بیت کوین اگر فقط ۶.۵ درصد از پاداش معمول خود را دریافت کنند، باز هم می‌توانند از استخراج بیت کوین درآمد کسب کنند.

با این همه، اگر استفاده از شبکه بیت کوین بسیار زیاد شود و قیمت این ارز دیجیتال افزایش یابد، رقابت برای جای‌گذاری تراکنش در فضای خالی بلاک به طرز چشمگیری افزایش می‌یابد. به گفته بن ژو (Ben Zhou)، مدیر عامل پلتفرم معاملاتی بای بیت (ByBit)، این مسئله احتمالاً منجر به افزایش کارمزد تراکنش برای ماینرها خواهد شد، مشابه با آنچه که در جریان حرکت صعودی بیت کوین در سال ۲۰۱۷ اتفاق افتاد. ژو توضیح داد:

از آنجا که پاداش استخراج در هر هاوینگ، کاهش می‌یابد، مدتها پیش از استخراج آخرین بیت کوین، به‌تدریج نقش کارمزد تراکنش در سودآفرینی برای ماینرها پررنگ‌تر خواهد شد. کارمزد تراکنش احتمالاً در یک رابطه معکوس و برای جبران کاهش پاداش بلاک، افزایش خواهد یافت.

علاوه بر این، به ظن اریک آنزیانی (Eric Anziani)، مدیر ارشد وب‌سایت کریپتو (Crypto.com)، رشد قیمت بیت کوین و کاهش تدریجی هزینه مصرف انرژی می‌تواند به معنای تداوم سودآوری استخراج باشد. آنزیانی اظهار داشت:

از نظر ما، هرچه بیت کوین و ارزهای دیجیتال بیشتر رشد کنند، قیمت آنها نیز باید به میزان قابل‌توجهی افزایش یابد. این افزایش قیمت می‌تواند کاهش پاداش بلاک را نیز جبران کند. علاوه بر این، با کارآمدترشدن فرآیند استخراج و فراگیرترشدن استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، هزینه مصرف برق ماینرها نیز کاهش می‌یابد و به آنها اجازه می‌دهد در این صنعت باقی بمانند و کماکان شبکه را ایمن نگه دارند.

در اوج خود در دسامبر ۲۰۱۷ (آذر ۹۶)، کل کارمزد تراکنش پرداخت‌شده در روز به ۱,۴۹۵ بیت کوین افزایش یافت؛ در آن زمان، بیت کوین ۱۴,۰۰۰ دلار قیمت داشت و کارمزد تراکنش به حدود ۶۰ دلار رسیده بود. در نتیجه، در آن زمان، این میزان کارمزد سودی ۲۱ میلیون دلاری برای ماینرها داشت که در حال حاضر، معادل با حدود نیمی از درآمد امروز آنها از پاداش بلاک است. این مسئله می‌تواند در آینده نیز تکرار شود.

با افزایش قیمت بیت کوین در اکتبر سال ۲۰۲۰ (مهر ۹۹)، کارمزد تراکنش نیز در عرض دو هفته حدود ۹ برابر افزایش یافت و به حدود ۱۴ دلار رسید. در حال حاضر (۲۱ اسفند ۹۹)، متوسط کارمزد تراکنش حدود ۱۷ دلار یا یک سوم اوج خود در دسامبر ۲۰۱۷ است.

نمودار کارمزد تراکنش از تیر ۸۹ تا اسفند ۹۹. منبع: وب‌سایت Bitcoin Visuals

احتمال بعید برای تغییرات در پروتکل

احتمال دیگر که البته بسیار ضعیف است این است که سازوکار پاداش بیت کوین بتواند مدتی قبل از استخراج بلاک نهایی تغییر کند.

لوکا بوسکین (Luka Boškin)، مدیر ارشد بازاریابی در پلتفرم معاملاتی نیوزکریپتو (NewsCrypto)، استدلال کرد که با کاهش تعداد بیت کوین‌های تولیدشده از طریق استخراج، بیت کوین شاهد «تغییراتی قابل‌توجه» در پروتکل خود خواهد بود. او در مصاحبه‌ای گفت:

این مسئله در نهایت می‌تواند سازوکار اجماع را به مدلی سازگارتر با محیط‌ زیست، مانند اثبات سهام یا جانشین دیگری برای اثبات کار، تغییر دهد.

نیکلاس نیکولاجسن (Niklas Nikolajsen)، بنیان‌گذار بروکر سوئیسی ارزهای دیجیتالی به نام بیت کوین سوییس (Bitcoin Suisse)، نیز نظری مشابه دارد. او در مصاحبه‌ای که با برنامه تلویزیونی آلمانی «گالیله» انجام داد، گفت:

من مطمئن هستم هنگامی‌که استفاده از فناوری [اثبات سهام] فراگیر شود، بیت کوین نیز با آن سازگار خواهد شد.

با این حال، تاکنون، اقدام خاصی برای معرفی اثبات سهام به شبکه بیت کوین انجام نشده است و هیچ پروپوزال بهبود بیت کوینی (BIP) نیز وجود ندارد که به این تغییر کمک کند. برای تغییرات در قوانین بیت کوین، باید اکثریت جامعه بیت کوین موافق باشند که هنوز چنین چیزی رخ نداده است.

از سویی دیگر، جردن استوئف (Jordan Stoev)، مدیر بخش ارزهای دیجیتال در شرکت پرداخت اسکریل (Skrill)، معتقد است که بیت کوین احتمالاً برای انتقال میزان قابل‌توجهی ارزش ذخیره می‌شود و برای بخش عمده‌ای از تراکنش‌ها، از راه‌حل‌های لایه دوم یا بلاک چین‌های جایگزین استفاده خواهد شد. او طی مصاحبه‌ای اظهار داشت:

فقط تراکنش‌هایی که ارزشی بسیار قابل‌توجه داشته باشند به‌صورت درون‌زنجیره‌ای انجام خواهند شد و این تراکنش‌ها نیز کارمزدهای بسیار بالا پرداخت می‌کنند که می‌تواند به‌عنوان درآمد ماینرها کافی باشد.