توکن غیرمثلی (Non-fungible token) یا NFT چیست؟-قسمت سوم

قسمت اول

قسمت دوم

چگونه در پروژه‌های NFT فعالیت کنیم؟

از نظر عملی فعالیت در پروژه‌های NFT خیلی سخت نیست و اغلب پروژه‌ها در تلاش هستند تا کار را برای کاربران‌ تازه‌کار آسان کنند. با این حال، حداقل در مقطع فعلی ریسک‌های زیادی متوجه کاربران این پروژه‌ها است که بیشتر مربوط به مسائل مالی می‌شود.

اول از همه باید بدانید به‌دلیل مقیاس‌پذیر نبودن شبکه‌های بلاک چینی، کارمزد فعالیت در این پروژه‌ها خیلی بالا است. دوم باید توجه داشته باشید که وقتی یک توکن را خریداری می‌کنید، لزوماً فروشنده‌ای برای آن وجود ندارد. به‌عنوان مثال، وقتی بیت کوین می‌خرید، هر زمان می‌توانید بیت کوین خود را هر چند با کاهش قیمت بفروشید، اما اگر مثلاً در بازی کریپتوکیتیز یک گربه با قیمت ۰.۵ اتر بخرید به این معنا نیست که می‌توانید آن را خیلی سریع دوباره بفروشید، بلکه باید برای آن خریدار پیدا شود. بدون اغراق در حال حاضر به حوزه NFT بیشتر به چشم یک سرگرمی نگاه می‌شود، تا یک صنعت پرسود.

بنابراین، قبل از پرداخت پول و سرمایه‌گذاری در NFT‌ها، حتماً تحقیقات لازم را انجام دهید و ریسک‌های احتمالی را در نظر بگیرید.

فعالیت در هر پروژه می‌تواند با پروژه دیگر متفاوت باشد، اما به‌طور کلی برای کار در پروژه‌های NFT فرایند زیر طی می‌شود:

۱. ورود به وب‌سایت پروژه موردنظر

ابتدا باید به وب‌سایت پروژه موردنظر خود وارد شوید. از آنجا که این حوزه هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد، بیشتر پروژه‌ها فقط روی نسخه دسکتاپ قابلیت اجرا دارند. بنابراین بهتر است با کامپیوتر شخصی اقدام کنید و نه تلفن همراه.

مثلاً اگر بخواهیم در پروژه کریپتوکیتیز فعالیت کنیم، باید به سایت این پروژه‌ یعنی cryptokitties.co برویم و روی دکمه start کلیک کنیم.

برخی از پروژه‌ها هم دارای نرم‌افزار مخصوص هستند که باید از وب‌سایت رسمی پروژه دانلود و نصب شوند و فعالیت از داخل نرم‌افزار آغاز خواهد شد.

۲. نصب کیف پول (برای اغلب پروژه‌ها Metamask)

متامسک، کیف پول محبوب برای فعالیت در بازار NFT

از آنجا که پروژه‌های NFT غیرمتمرکز هستند، برای فعالیت در آنها باید کیف پول بسازید تا پروژه بتواند با آن در ارتباط باشد و تراکنش‌ها را انجام دهد. اگر توکنی در این پروژه‌ها خریداری کنید، آن توکن روی کیف پول متصل‌شده ذخیره خواهد شد.

هر پروژه ممکن است کیف پول خاصی را به کاربران خود توصیه کند، اما در بیشتر پروژه‌ها کیف پول متامسک (Metamask) بهترین گزینه است. متامسک یک کیف پول متن‌باز و امن برای اتریوم است که به‌صورت افزونه روی مروگرهای کروم و فایرفاکس نصب می‌شود. با استفاده از این افزونه می‌توان به پروژه‌های غیرمتمرکز مبتنی بر اتریوم متصل شد و عملیات‌های مالی را انجام داد.

۳. واریز اتر یا توکن دیگر به کیف پول و خرید/فعالیت

در برخی از پروژه‌ها مانند کریپتوکیتیز و بازارهای آثار هنری، تنها راهی که برای فعالیت وجود دارد، خرید توکن است. مثلاً اگر بخواهید در کریپتوکیتیز فعالیت کنید، باید حتماً ابتدا با پرداخت اتر گربه بخرید. در پروژه‌های دیگر، به‌خصوص بازی‌ها، در ابتدا نیاز به خرید چیزی نیست و می‌توان به‌صورت رایگان هم فعالیت کرد.

به‌طور کلی برای فعالیت حقیقی در اغلب پروژه‌های NFT باید مقداری پول (ارز دیجیتال) در کیف پول خود داشته باشید. در بیشتر پروژه‌ها خریدوفروش با اتر انجام می‌شود، اما پروژه‌هایی هم وجود دارند که خریدفروش با استفاده از یک توکن مخصوص انجام خواهد شد. مثلاً برای معامله زمین در پروژه دسنترالند از توکن مخصوصی به‌نام مانا MANA استفاده می‌شود که یک توکن مبتنی بر اتریوم است و کاربران باید در صرافی‌هایی مانند بایننس آن را تهیه کنند.

وضعیت بازار NFT‌ها و آینده

بازار توکن‌های غیرمثلی در مقطع فعلی (اواسط ۲۰۲۰) بسیار کوچک است و نمی‌توان آن را با بازار توکن‌های مثلی مقایسه کرد. طبق داده‌های وب‌سایت nonfungible.com، حجم معاملات هفتگی بازار NFT‌ها در حال حاضر کمتر از ۲ میلیون دلار است.

از نظر حجم معاملات (خریدوفروش دارایی‌ها)، در حال حاضر ۷ پروژه برتر حوزه NFT عبارت‌اند از:

• AXIE INFINITY (بازی نگهداری و جمع‌آوری حیوانات خانگی دیجیتالی)
• SUPERRARE (بازار معاملات آثار هنری دیجیتال)
• SORARE (بازی فوتبال فانتزی مبتنی بر بلاک چین)
• CRYPTOVOXELS (دنیای مجازی)
• MAKERSPLACE (بازار معاملات آثار هنری دیجیتال)
• DECENTRALAND (دنیای مجازی)
• CRYPTOKITTIES (بازی جمع‌آوری گربه‌های دیجیتالی)

با این حال، از نظر تعداد کاربر و میزان فعالیت روی بلاک چین، دو بازی GODS UNCHAINED و CRYPTOKITTIES بیشتر از بقیه پروژه‌ها شبکه اتریوم را شلوغ کرده‌اند.

طبق داده‌های کوین تلگراف، بازار NFT سال ۲۰۱۹ را با ارزش کل حدود ۲۱۰ میلیون دلار به پایان برد. پیش‌بینی می‌شود این عدد در سال ۲۰۲۰ با ۵۰٪ افزایش به بیش از ۳۱۵ میلیون دلار برسد.

ارزش بازار NFT‌ – منبع: Cointelegraph

اگرچه حوزه NFT هنوز کوچک است، با توجه به کاربردهای جالب توکن‌های غیرمثلی و افزایش توجه رسانه‌ها، به نظر می‌رسد که در سال‌های آینده شاهد ورود بازیگران بزرگی به این فضا باشیم.

در مقطع فعلی، اصلی‌ترین چالش این بازار مشکلات فنی است. اتریوم، بزرگ‌ترین میزبان این توکن‌ها، شبکه نسبتاً آهسته‌ای دارد و در حال حاضر فعالیت در پروژه‌های NFT هزینه (کارمزد) زیادی را روی دست کاربران می‌گذارد. اشاره این نکته خالی از لطف نیست که هجوم کاربران به پلتفرم کریپتوکیتیز در اواخر سال ۲۰۱۷ شبکه اتریوم را برای مدتی از کار انداخت.

چالش دیگر در این فضا، بحث کلاهبرداری است. بدون اغراق می‌توان گفت ۹۰٪ پروژه‌های حوزه ارزهای دیجیتال یا کلاهبرداری هستند و یا بدون هدف پیش می‌روند که سرانجام‌شان چیزی جز نابودی نیست. فراموش نکنید ساخت توکن امروزه با چند دلار هزینه برای هر کسی ممکن است، بنابراین مراقب باشید که در دام پروژه‌های خوش رنگ و لعاب اما پوچ نیفتید.

مانند حوزه دیفای (پروژه‌های مالی غیرمتمرکز) که پر از تبلیغات دروغین و ایده‌های اغراق‌آمیز است، حوزه NFT هم ممکن است در آینده‌ای نزدیک وارد فاز جنون و حباب شود و شاهد اوج‌گیری تعداد زیادی پروژه بی‌مصرف باشیم.

جمع‌بندی

یک توکن غیرمثلی یا NFT، دارایی دیجیتال کمیاب و منحصربه‌فردی است که روی بلاک چین ذخیره و منتقل می‌شود. این توکن‌ها مانند ارزهای دیجیتال مثلی از جمله بیت کوین و اتریوم هستند، اما برخلاف آنها، هر واحد NFT می‌تواند با واحد دیگر متفاوت باشد و ویژگی‌های خاص خود را داشته باشد. توکن غیرمثلی دو مزیت اصلی را برای کاربران به ارمغان می‌آورد؛ مالکیت حقیقی (غیرمتمرکز) و امکان انتقال و معامله آسان روی کیف پول‌های دیجیتال.

NFT‌ها را می‌توان روی هر بلاک چینی که از قرارداد هوشمند پشتیبانی می‌کند، ایجاد کرد، اما در حال حاضر اغلب توسعه‌دهندگان ترجیح می‌دهند که از بلاک چین اتریوم استفاده کنند و بیشتر پروژه‌های فعلی هم روی این بلاک چین در حال فعالیت هستند.

بازار NFT هنوز بسیار کوچک است و امروزه کاربرد این نوع توکن بیشتر در حوزه‌هایی مانند بازی‌های کامپیوتری، اقلام کلکسیونی، آثار هنری دیجیتال، صدور بلیط و فروش نام‌ دامنه‌ها دیده می‌شود، اما در آینده با رشد زیرساخت‌ها می‌توان از این نوآوری در زمینه‌های بسیار متنوعی استفاده کرد.

در پایان تأکید می‌کنیم که در مورد خرید و فعالیت در پروژه‌های NFT بسیار مراقب باشید، چون خطر ضرر و زیان مالی و کلاهبرداری در این حوزه نوظهور وجود دارد.

برای نوشتن این مطلب از دو مقاله در وب‌سایت‌های Cointelegraph و Opensea استفاده شده است.