پروتکل سرتیک چیست؟ معرفی Certik و توکن CTK

یکی از انگیزه‌های اصلی برای توسعه شبکه‌های بلاکچینی در مقایسه با شبکه‌های توزیع‌شده سنتی، تمرکززدایی است. به‌منظور تحقق کامل این چشم‌انداز، نحوه بررسی امنیت و حسابرسی پلتفرم‌های بلاکچینی هم باید غیرمتمرکز باشد. سرتیک (CertiK) یک پلتفرم بلاکچینی است که امکان استفاده از فناوری‌های پیشرفته برای حسابرسی امنیتی قراردادهای هوشمند به‌صورت غیرمتمرکز را فراهم کرده است و صرافی‌های بزرگی همچون بایننس و هیوبی برای تامین امنیت پلتفرم‌های خود از فناوری‌های Certik استفاده می‌کنند. در این مقاله به این می‌پردازیم که پروتکل سرتیک چیست، چه اهدافی دارد، چگونه کار می‌کند و چه خدماتی را به کاربران ارائه می‌دهد و در ادامه به معرفی رمزارز CTK، نحوه خرید و نگهداری آن، نقشه راه پروژه، معرفی تیم توسعه‌دهنده و همکاری‌های این پروژه می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

پروتکل سرتیک چیست؟

سرتیک یا Certik Chain یک شبکه بلاکچینی مبتنی بر الگوریتم گواه اثبات سهام وکالتی یا Delegated Proof of Stake (به‌اختصار DPoS) است. در این مدل مکانیزم اجماع، کاربران رمزارزهای خود را در نود خاصی از شبکه Stake یا سپرده‌گذاری می‌کنند. آن نود خاص به‌عنوان نماینده این سهام‌گذاران انتخاب می‌شود و از جانب آن‌ها امنیت شبکه را تامین خواهد کرد. شبکه‌های مبتنی بر DPoS نسبت به بلاکچین‌های مبتنی بر گواه اثبات کار (PoW) و گواه اثبات سهام (PoS)، مقیاس‌پذیرتر هستند و می‌توانند تراکنش‌های بیشتری را در ثانیه پردازش کنند.

پروتکل سرتیک به‌وسیله Cosmos SDK ایجاد شده است. Cosmos SDK یکی از سرویس‌های شبکه کازموس است که توسعه‌دهندگان با استفاده از آن می‌توانند شبکه بلاکچینی سفارشی خود را بسازند. شبکه‌های ترا (Terra) و زنجیره بایننس (Binance Chain) دو نمونه‌ای هستند که بر بستر کازموس ایجاد شده‌اند.

اگر می‌خواهید بدانید پروتکل سرتیک چیست، باید بگوییم CertiK Chain یک شبکه بلاکچینی امن، غیرمتمرکز و سازگار است که با سایر زنجیره‌های بلاکچینی همکاری می‌کند. در دنیای امروز بسیار دشوار است که متوجه شوید یک قرارداد هوشمند امنیت لازم را دارد یا عملکرد مناسبی دارد یا خیر؛ سرتیک چین تنها یک بلاکچین نیست، بلکه اکوسیستم این شبکه متشکل از چندین لایه امنیتی است که زیرساخت بلاکچین هستند و از جمله آن‌ها می‌توان به کامپایلر DeepSEA و ماشین مجازی سرتیک اشاره کرد. هدف این پروتکل در وهله اول تامین امنیت و اجرای برنامه‌های کاربردی و مهم مثل اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز، توکن‌های بی‌همتا یا NFT و خودروهای خودران ایجاد شده است. قابلیت اجرای فناوری میان زنجیره‌‌ای (Cross-Chain) از اولویت‌های پروتکل سرتیک است.

سرتیک تاکنون امنیت بیش از ۱۰۰ شبکه بلاکچینی و پلتفرم امور مالی غیرمتمرکز (Defi) را تامین کرده است که از جمله آن‌ها می‌توان به بایننس اسمارت چین، صرافی غیرمتمرکز پنکیک سواپ، پروتکل بنکور، شبکه ترا، بلاک استک (Blockstack) و شیپ شیفت (Shapeshift) و غیره اشاره کرد.

هدف پروتکل سرتیک چیست؟

استادان دانشگاه ییل (Yale) و کلمبیا در سال ۲۰۱۸ به‌دنبال راه چاره‌ای برای تامین امنیت پروتکل‌های بلاکچینی بودند و به این نتیجه رسیدند که بهترین روش برای این کار، استفاده از فناوری هوش مصنوعی به‌منظور ایمن‌سازی، نظارت بر شبکه‌های بلاکچینی و قراردادهای هوشمند است. هدف Certik Chain ایجاد زیرساختی برای عملکرد امن زنجیره‌های بلاکچینی و برنامه‌های غیرمتمرکز است.

پروتکل سرتیک چطور کار می‌کند؟

همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم Certik از چندین لایه امنیتی برای بررسی و حسابرسی پروتکل‌های بلاکچینی و قراردادهای هوشمند استفاده می‌کند. از جمله این لایه‌ها می‌توان به اوراکل امنیتی (Security Oracle)، سرتیک شیلد (CertiKShield)، زبان برنامه‌نویسی دیپ‌سی (DeepSEA) و ماشین مجازی سرتیک (CertiK Virtual Machine) اشاره کرد. در ادامه به بررسی هر کدام از این لایه‌ها می‌پردازیم.

اوراکل امنیتی (Security Oracle)

اوراکل‌های امنیتی (Security Oracle) عملکردی مشابه سایر اوراکل‌های اکوسیستم دیفای دارند. اوراکل‌های امنیتی توسط شبکه‌ای از اپراتورهای غیرمتمرکز ایجاد می‌شوند که از فناوری‌های پیشرو برای ارزیابی صحت و تایید قراردادهای هوشمند استفاده می‌کنند. در ازای ارسال داده‌های آماری صحیح و بروزرسانی پیوسته، اپراتورهای اوراکل توکن سرتیک را پاداش می‌گیرند. از ویژگی‌های Security Oracle‌های سرتیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قابلیت سازگاری و تعامل با هر نوع پروتکل بلاکچینی
• ادغام با قراردادهای هوشمند برای جلوگیری از وقوع حملات مخرب و از دست رفتن دارایی‌های دیجیتال

سرتیک شیلد (CertiKShield)

CertiKShield یک سرویس عضویت غیرمتمرکز است که امکان بازپرداخت رمزارزهای هک شده یا از دست رفته را فراهم می‌کند. فرآیند تصمیم‌گیری برای بازپرداخت توسط اعضای سرتیک شیلد انجام می‌شود که می‌تواند متشکل از حامیان کریپتو، اعضای جامعه کریپتو یا پروتکل‌های بلاکچینی باشد. اعضا به ۲ صورت می‌توانند در این سرویس مشارکت کنند:

• ارائه‌دهندگان وثیقه (Collateral Providers)
• خریداران شیلد یا محافظ (Shield Purchasers)

خریداران محافظ، سرمایه‌ای را در استخرهای به‌عنوان تضمینی برای بازپرداخت دارایی‌های خود ذخیره می‌کنند و کارمزد آن را به CTK می‌پردازند. این کارمزد به‌صورت مستقیم به ارائه‌دهندگان وثیقه تعلق می‌گیرد.

زبان برنامه‌نویسی دیپ‌سی (DeepSEA)

DeepSEA یک زبان برنامه‌نویسی امن و کامپایلری سازگار با ماشین مجازی اتریوم و ماشین مجازی سرتیک دارند. توسعه‌دهندگان دیپ‌سی برای تامین امنیت زبان برنامه‌نویسی از بنیاد اتریوم، IBM-Columbia و Qtum کمک هزینه تحقیقاتی دریافت کرده‌اند. از ویژگی‌های کدنویسی با دیپ سی می‌توان به تولید اثبات ریاضی به‌صورت خودکار برای تایید همسویی میان توابع و کد اشاره کرد.

ماشین مجازی سرتیک

ماشین مجازی سرتیک یا CertiK Virtual Machine (به اختصار CVM) کاملاً با ماشین مجازی اتریوم سازگار است و طراحی شده تا عملکردی مشابه بروزترین و پیشروترین ماشین‌های مجازی داشته باشد. CVM منجر می‌شود تا قراردادهای هوشمند بتوانند متناسب با میزان تحمل ریسک خود با یکدیگر تعامل کنند. به علاوه، این ماشین مجازی از Sandbox قراردادهای هوشمند که محیطی امن برای اجرای اسمارت کانترکت‌هاست پشتیبانی کرده و موجب می‌شود که Smart Contractهایی که هنوز ایمن نشده‌اند، از بقیه سیستم جدا شوند.

خدمات Certik چیست؟

خدمات سرتیک را نمی‌توان از لایه‌های زیرساخت بلاکچین آن جدا دانست. اما این پروتکل بلاکچینی ابزارها، محصولات و آزمون‌هایی را به‌منظور ایجاد تاییدیه امنیتی توسعه داده است. از جمله این ابزارهای می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اسکای نت (Skynet)

Skynet مجموعه‌ای از آزمون‌های امنیتی است که از فناوری‌های خودکار برای بررسی قراردادهای هوشمند در برابر طیف وسیعی از آسیب‌ها استفاده می‌کند. اسکای نت به هر قرارداد هوشمند امتیازی می‌دهد که نمایانگر پتانسیل خطر برای هک و سو عملکرد کد است.

در حال حاضر هر قرارداد هوشمند به وسیله ۵ المان امنیتی با اسکن سریع (Quickscan) به دو صورت پویا و استاتیک آزموده می‌شود. ناگفته نماند که با توجه به میزان پیچیدگی و دشواری اسمارت کانترکت‌ها، تکمیل این عملیات ممکن است تا ۶ ساعت هم طول بکشد؛ چون به حجم عظیمی از منابع محاسباتی نیاز دارد. از جمله استانداردهای صنعتی – امنیتی سرتیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

وایت لیست اولیه / پویا

امتیازات Whitelist اولیه بر اساس گواهینامه‌های صادر شده در Certik Chain داده می‌شود. هر چقدر یک قرارداد هوشمند گواهینامه‌های بیشتری داشته باشد، امتیاز هم بالاتر است. از جمله این گواهینامه‌ها می‌توان به حسابرسی (Audit)، تاییدیه سورس کد و تاییدیه کامپایلر شاره کرد.

بلک لیست اولیه / پویا

امتیازات بر اساس سیستم‌های نظارتی نظیر شبکه‌های اجتماعی (توییتر و تلگرام)، پایگاه‌های داده مبارزه با پولشویی، تشخیص معاملات غیر عادی تعلق می‌گیرد.

کیفیت اولیه / پویا

امتیازات بر اساس جنبه‌های کیفی قرارداد هوشمند داده می‌شود. از جمله معیارهای این شیوه امتیازدهی می‌توان به متن‌باز بودن یا نبودن، فعالیت کاربران، داکیومنت‌ها و ناشناس بودن تیم اشاره کرد.

تجزیه و تحلیل بایت کد اولیه / استاتیک

امتیازات براساس ابزارهای تجزیه و تحلیل استاتیک که خطاها را در بایت کد (Byte Code) تشخیص می‌دهند، داده می‌شود. هر چقدر امتیاز کمتر باشد به این معنی است که ورودی‌های ضعیف بیشتری شناسایی شده‌اند.

آنالیز سورس کد اولیه / استاتیک

تعیین امتیاز براساس ابزارهای آنالیز استاتیک که خطاها را در کد منبع تشخیص می‌دهند. هر چقدر امتیاز کمتر باشد، به این معنی است که ورودی‌های ضعیف بیشتری شناسایی شده‌اند. از جمله فناوری‌های مورد استفاده می‌توان به تاییدیه‌های رسمی و آزمون‌های فازی اشاره کرد.

دیپ ولت

کیف پول دیپ ولت (DeepWallet) از طریق مرورگرهای وب قابل دسترسی است. کاربران با استفاده از این کیف پول می‌توانند موجودی توکن خود را مشاهده کنند، پاداش‌‌های خود را دریافت کنند و رمزارزهای خود را سواپ کنند. علاوه‌بر این، امکانات پیشرفته‌ای همچون واگذاری سهام و اجرای قراردادهای هوشمند نیز در این ولت فراهم شده است.

آشنایی با رمزارز CTK

Certik یا CTK توکنی بر بستر شبکه هوشمند بایننس است که با استاندارد BEP-20 نوشته شده. ارز دیجیتال CTK را می‌توان نوعی توکن کاربردی و حاکمیتی دانست که برای موارد زیر استفاده می‌شود:

• پرداخت هزینه گس برای پردازش قراردادهای هوشمند
• استیکینگ یا سپرده‌گذاری به‌منظور پیشبرد اجماع شبکه
• پرداخت پاداش در ازای مشارکت در تامین امنیت شبکه اوراکل
• وثیقه و بازپرداخت وثیقه در CertiKShield
• رای‌گیری انجمن به‌منظور حکمرانی غیرمتمرکز شبکه

به گزارش میهن بلاکچین عرضه کل این رمزارز ۱۰۰,۱۸۳,۱۵۲ واحد بوده که از این میزان ۵۶,۳۹۳,۰۸۳ واحد CTK در بازار در گردش است. این رمزارز در حال حاضر رتبه ۳۹۴ را در میان همه ارزهای دیجیتال دارد. ارزش کل بازار توکن این پروژه ۹۸,۳۷۸,۸۶۸ دلار و حجم معاملات ۲۴ ساعته آن ۱۰,۸۳۷,۴۷۴ دلار است. قیمت CertiK در زمان نوشتن این مقاله ۱.۶۹ دلار است. این توکن در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۹۹ با کمترین قیمت ۰.۶۹ دلار و در تاریخ ۱۷ فروردین ۱۴۰۰ با بیشترین قیمت ۳.۹۴ دلار معامله شده است.

نقشه راه پروژه سرتیک

طبق وایت پیپر پلتفرم سرتیک، ستون‌های اصلی اکوسیستم Certik از چندین جزء تشکیل شده است، هر کدام مستقل، پیچیده و در عین حال بهم پیوسته برای دستیابی به ماموریت توانمندسازی افراد برای اعتماد به بلاکچین حیاتی هستند. توسعه‌دهندگان سرتیک قصد دارند در آینده اجزای اوراکل امنیتی این پروتکل و ابعاد استخر CertiKShield را ارتقا دهند و زبان برنامه‌نویسی دیپ‌سی را برای سازگاری کامل با ماشین مجازی اتریوم و به‌کارگیری سخت‌افزارهای بیشتر در EVM توسعه دهند.

معرفی تیم توسعه‌دهنده Certik

بنیاد سرتیک (Certik Foundation) یک سازمان غیرانتفاعی و تحقیقاتی است که ماموریت خود را ایجاد اعتماد مردم به شبکه‌های بلاکچینی می‌داند. با پیشبرد و بروزرسانی نرم‌افزارهایی که امنیت‌ آن‌ها قابل اثبات است، بنیاد امیدوار است که بتواند استانداردهای امنیتی را در اکوسیستم بلاکچین افزایش دهد.

پروفسور ژونگ شائو (Zhong Shao) هم‌بنیان‌گذار سرتیک است. او استاد و رییس گروه علوم کامپیوتر دانشگاه ییل است. شائو دکترای علوم کامپیوتر خود را از دانشگاه پرینستون و در حوزه امنیت سایبری دریافت کرده است.

یکی دیگر از هم‌بنیان‌گذاران سرتیک، پروفسور رونگویی گو (Ronghui Gu) است. او استادیار گروه علوم کامپیوتر در دانشگاه کلمبیاست. رونگویی گو دکترای علوم کامپیوتر خود را از دانشگاه ییل دریافت کرده است.

توکن Certik را از کجا بخریم؟

CTK در تعدادی از صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز متعددی لیست شده است. برخلاف بسیاری از رمزارزها، سرتیک را نمی‌توانید مستقیماً با پول فیات خریداری کنید. با این حال می‌توانید با پول نقد خود بیت کوین، اتر یا USDT بخرید و سپس آن‌ها را به‌صرافی‌های محل معامله توکن CTK منتقل کنید.

از جمله صرافی‌های متمرکزی که می‌توانید سرتیک را از آن‌ها بخرید می‌توان به بایننس، ماندالا اکسچنج (Mandala Exchange)، زی تی (ZT)، گیت (Gate.io)، هات بیت (Hotbit)، بیت فینکس (Bitfinex)، هات کوین گلوبال (Hotcoin Global) اشاره کرد. رمزارز سرتیک در صرافی غیرمتمرکز پنکیک سواپ (PancakeSwap) نیز فهرست شده است.

کیف پول مناسب برای ذخیره‌سازی CTK چیست؟

برای نگهداری رمزارز CTK باید از کیف پول‌های مناسب توکن‌های BEP-20 استفاده کنید. از جمله این کیف پول‌ها می‌توان به متامسک، کیف پول شبکه بایننس، تراست ولت، کیف پول مث (Math) و سیف پل اشاره کرد.

جمع‌بندی

سرتیک (CertiK) یک پلتفرم بلاکچینی است که امکان بررسی امنیتی پلتفرم‌های بلاکچینی را به‌صورت غیرمتمرکز فراهم می‌کند. سرتیک چین را می‌توان یک پروتکل بلاکچینی امن و سازگار با شبکه‌های مختلف توصیف کرد که از لایه‌های امنیتی همچون اوراکل، سرتیک شیلد و ماشین مجازی سرتیک برای حسابرسی قراردادهای هوشمند استفاده می‌کند. در این مقاله به این پرداختیم که پروتکل سرتیک چیست، چه اهدافی دارد، چگونه کار می‌کند و چه خدماتی را به کاربران ارائه می‌دهد و در ادامه به معرفی رمزارز Certik، نحوه خرید و نگهداری آن، نقشه راه پروژه، معرفی تیم توسعه‌دهنده و همکاری‌های این پروژه را بررسی کردیم.