بزرگ‌ترین منتقدان بیت کوین چه کسانی هستند؟

بیت کوین مرده است! جمله‌ای که از پیدایش این ارز دیجیتال تا به امروز و بر اساس محاسبه سایت ۹۹bitcoins حدود ۴۳۳ مرتبه تکرار شده است. افراد مشهور و بزرگی این دارایی را بی‌ارزش و بی‌اهمیت خوانده‌اند؛ اما به‌راستی گفته‌های این افراد و اظهارنظرشان درباره بیت کوین و انقلابی که این ارز دیجیتال در دنیای اقتصاد به راه انداخته موجب توقف این روند می‌شود؟ بزرگ‌ترین منتقدان بیت کوین به‌چه دلیل این ارز دیجیتال را نکوهش می‌کنند؟

پروژه‌های مختلف ارزهای دیجیتال با صعود و اوج‌های قیمتی، بارها‌ و‌ بارها پاسخ محکمی به مخالفان داده‌اند؛ اما ظاهراً این افراد قرار نیست سر سازگاری با ارزهای دیجیتالی داشته باشند.

بسیاری بر این باورند که منتقدانی مانند وارن بافت (Warren Buffet) و چارلی مانگر (Charlie Munger)، به‌دلیل نداشتن دانش کافی و درک نکردن ماهیت و چگونگی عملکرد دارایی‌های دیجیتالی، با آنها سر سِتیز دارند.

بیت کوین در کنار طرفداران و جو مثبت زیادی که پیرامون خود دارد، منتقدانی هم دارد. در این مقاله همراه شما نوشته‌های آقای ریک ملوی (Rick Mulvey) در ارتباط با منتقدان و دشمنان بزرگ ارزهای دیجیتال را در وب‌سایت مدیوم می‌خوانیم و با این افراد بیشتر آشنا می‌شویم.

چارلی مانگر

چارلی مانگر ۹۷ ساله، نفر دوم شرکت برکشایر هاتاوی (Berkshire Hathaway) و معاون وارن بافت در نکوهش بیت کوین می‌‌گوید:

البته که من از موفقیت بیت کوین بیزارم. من از واحد پولی که به‌درد آدم‌رباها و دزدها و بقیه خلاف‌کارها بخورد، استقبال نمی‌کنم. به نظرم این پیشرفتی مُنزجرکننده و برخلاف منافع تمدن بشری ما است.

مانگر و وارن بافت (رییس شرکت برکشایر هاتاوی) با خرید سهام و سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها، ثروت هنگفتی به‌دست آورده‌اند؛ از همین رو، جای تعجب نیست که این افراد نیازی به خرید ارز دیجیتال نداشته باشند و ارزهای دیجیتال را به‌درستی درک نکنند. اما موضوع این است که مانگر منظورش از عبارت «برخلاف منافع تمدن بشری» را به‌طور شفاف بیان نمی‌کند.

در قسمتی از صحبت‌های او که می‌گوید دلالان مواد مخدر و مجرمان از بیت کوین استفاده می‌کنند، باید پاسخ داد: بله درست است! اما مجرمان از پول نقد هم استفاده می‌کنند. برآورد شده است که در سال ۲۰۲۰ تنها ۰٫۳۴ درصد از کل تراکنش‌‌های دارایی‌های رمزنگاری‌شده به فعالیت‌های غیرقانونی و مجرمانه اختصاص یافته است. این در حالی است که بین ۲ تا ۴ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی به فعالیت‌های مجرمانه‌ای اختصاص داده شده است که آن هم از طریق نظام بانکداری سنتی انجام شده‌اند؛ عددی که بسیار بیشتر از ارزهای دیجیتال است.

به هر حال این مسئله باعث نمی‌شود فناوری‌های جدید بلاک چین و بیت کوین با منافعِ تمدن بشری در تضاد باشند.

مانگر در جای دیگری اشاره می‌کند که بیت کوین به‌عنوان جایگزین طلا مورد استفاده قرار می‌گیرد، پس وقتی او اصلاً سراغ خرید طلا نمی‌رود، چرا باید بیت کوین بخرد؟ برکشایر هاتاوی تنها به شرکت‌هایی امیدوار است که برایش سودآور باشند!

وارن بافت

وارن بافت درباره بیت کوین می‌گوید:

بیت کوین مرگ موشِ بسیار قوی‌ای است.

وارن بافت این حرف را در پاسخ به سؤال لیز کلامن (Liz Claman) خبرنگار فاکس بیزنس درباره بیت کوین گفت. همکار او، مانگر هم قبلاً از بیت کوین به‌عنوان مرگ موش یاد کرده بود.

مخالفت بافت با بیت کوین را در می‌توان در سه بخش جمع‌بندی کرد. اول اینکه به نظر بافت بیت کوین به‌خودی‌خود ارزش ذاتی ندارد، شباهتی که در پول کاغذی هم وجود دارد. به نظر او، تنها ارزش بیت کوین این است که فردی در آینده بخواهد آن را با قیمت بالاتر بخرد؛ این ویژگی هم بی‌شباهت به سهام نیست.

مورد دوم اینکه وارن بافت که به پیشگوی شهر اوماها (Oracle of Omaha) شهرت دارد، احساس می‌کند که بیت کوین نه از ویژگی‌های پول برخوردار است و نه می‌تواند به‌عنوان یک ذخیره ارزش (Store of Value) تلقی شود. بیت کوین هم مثل هر فناوری دیگری به‌تدریج به‌عنوان ابزار تبادل، جذابیت پیدا می‌کند.

هم اکنون هزاران فروشنده در سراسر جهان پرداخت‌ با بیت کوین را می‌پذیرند. به‌علاوه، بیت کوین به‌عنوان سریع‌ترین و ارزان‌ترین ابزار انتقال پول، به‌سرعت در حال گرفتن جای شرکت ارائه‌دهنده خدمات مالی و ارتباطی وسترن یونین (Western Union) است. در بحث ذخیره ارزش نیز بیت کوین دوازده سال است که میانگین رشد سالانه ۲۰۰ درصدی را به خود اختصاص داده است. پس می‌شود بدون ترس گفت که بیت کوین یک ذخیره ارزش است، البته نوسان‌هایی هم دارد.

مورد سوم اینکه شاید بافت درک و شناخت کاملی از بیت کوین نداشته باشد. بافت در چیزهایی که آگاهی از آن نداشته باشد سرمایه‌گذاری نمی‌کند که البته این موضوع قابل‌ستایش است. او تمرکز خود را روی سهام و خرید شرکت‌های بزرگ گذاشته و مثل خیلی از ما وارد دنیای پیچیده بیت کوین نشده است؛ بنابراین عملکرد او کاملاً قابل‌قبول است.

او بدون شک یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذارانی است که جهان به خود دیده و کارنامه او، خود گویای همه چیز است.

بافت در مصاحبه‌ای می‌گوید:

من بیت کوین ندارم و هیچ‌وقت هم بیت کوین نمی‌خرم.

پُل کراگمن

پل کراگمن (Paul Krugman) یک اقتصاددان برنده جایزه نوبل و نویسنده‌ مقاله «بیت کوین شیطانی‌ است» در روزنامه نیویورک تایمز، در سال ۲۰۱۳ است. او از آن زمان همواره انتقاداتی به بیت کوین داشته است.

کراگمن احساس می‌کند که بیت کوین هنوز هم پس از ‍۱۲ سال نتوانسته نقش و جایگاهی در فعالیت رایج اقتصادی پیدا کند. او هم مثل سایر منتقدان بیت کوین، فکر می‌کند که بیت کوین پولِ دلالان مواد مخدر است. او به‌تازگی در مقاله‌ای که در نشریه نیویورک تایمز به چاپ رسیده است می‌گوید:

چون بیت کوین و امثال بیت کوین نتوانسته‌اند نقش چشمگیری در اقتصاد پیدا کنند، بنابراین ارزش آنها هم به افرادی مثل ما که وارد بازی ارزهای دیجیتال نشده‌ایم، ارتباطی ندارد.

نظر کراگمن درباره طلا هم منفی است و دلایل مشابهی هم دارد، پس نیازی نیست طرفداران بیت کوین احساس کنند به آنها توهین شده است. به نظر او طلا نمی‌تواند در تراکنش‌های پولی به‌کار گرفته شود و ذخیره ارزش باثباتی هم نیست.

اما با توجه به اینکه بیت کوین هنوز در آغاز راه است، آیا باید حرف‌های کراگمن را به‌عنوان کلام آخر پذیرفت؟ آیا او پیش از این، درباره هیچ چیزی اشتباه نکرده است؟

در اینجا یکی از نقل‌قول‌های پُل کراگمن در سال ۱۹۹۸ را مرور می‌کنیم. خودتان قضاوت کنید:

رشد اینترنت به‌شدت کُند خواهد شد. تا سال ۲۰۰۵ به‌وضوح مشخص می‌شود که تأثیر اینترنت بر اقتصاد، چیزی در حد تأثیر دستگاه فکس (Fax) خواهد بود.

پیتر شیف

پیتر شیف (Peter Schiff) از منتقدان بیت کوین و طرفداران طلا است. او یکی از افرادی است که هواداران بیت کوین از او نفرت دارند. شیف اقتصاددان و استراتژیست اصلی شرکت یورو پاسیفیک کپیتال (Euro Pacific Capital) و مدیر شرکت شیف گلد (Schiff Gold) بوده که به کار تبادل فلزات گران‌‌بها مشغول است. پس جای تعجب ندارد که شیف روی خوش به بیت کوین نشان ندهد، بسیاری باور دارند که بیت کوین نسخه دوم طلا یا Gold ۲.۰ است و در آینده هم به یک ذخیره ارزش پیشرو تبدیل خواهد شد.

بسیاری از طرفداران بیت کوین معتقد هستند که این دارایی دیجیتال، ذاتاً از طلا بهتر است. به‌طور کلی نظرات شیف در مورد اقتصاد، تورم و چاپ پول را می‌پسندم.

شیف پس از سال‌ها مبارزه توییتری با طرفداران بیت کوین، حالا در پادکست‌های زیادی حاضر می‌شود و با هواداران بیت کوین ازجمله پیتر مک‌کورمک (Peter McCormack)، آنتونی پومپلیانو (Anthony Pompliano)، گرگ فاس (Greg Foss) و آنتونی اسکاراموچی (Anthony Scaramucci) بحث می‌کند. شیف در مصاحبه‌ای با چالرز پین (Charles Payne) از فاکس بیزنس گفت:

بیت کوین جدیدترین مدلِ طلای احمق‌ها (Fool’s Gold) است و هرکسی هم که بیت کوین بخرد یک نادان است.

شیف احساس می‌کند بیت کوین هیچ‌گاه به‌عنوان ذخیره ارزش به کار گرفته نمی‌شود و می‌گوید:

بیت کوین هیچ‌وقت پول نخواهد شد. اصلاً با تعریف پول همخوانی ندارد. پول باید یک کالا باشد. باید ارزش مشخصی داشته باشد، نه اینکه فقط به‌عنوان ابزار تبادل مورد استفاده قرار بگیرد.

پس به نظر شیف، بیت کوین به خودیِ خود ارزشی ندارد و هیچ‌چیز پشتوانه‌ آن نیست. این موضوع بسیار مشابه پول فیات است؛ پولی که هیچ پشتوانه‌ای ندارد.

در این مورد که طلا جایگاه مشخصی در سبدهای سرمایه‌گذاری دارد با شیف موافقم و فکر می‌کنم که اگر طرفداران بیت کوین پیتر را تخریب کنند، اقدام مؤثری در جهت ترویج و پذیرش بیشتر این ارز دیجیتال میان مردم انجام نداده‌اند. علاوه‌ بر این، می‌توان درک کرد که انگیزه پیتر برای تحقیر بیت کوین چیست. مشخص است؛ شرکت او در کار خرید‌و‌فروش طلا و نقره است.

البته پسر او، اسپنسر شیف (Spenser Schiff) یک طرفداران مطرح و بی‌‌باک بیت کوین است و احتمالاً این مسئله شیف را بسیار خشمگین می‌کند. اسپنسر به‌تازگی تمام سبد سرمایه‌گذاری خود را به بیت کوین اختصاص داده است. پدرش می‌گوید پسرم شستشوی مغزی شده است!

پیتر شیف در توییتی نوشت:

با اینکه در ۱۰ سال گذشته بیت کوین طلا را مغلوب خود کرده، این ثابت نمی‌کند که از طلا بهتر است. بیت کوین در این مدت همه دارایی‌های سنتی را مغلوب کرده است. آیا این ثابت می‌کند که بیت کوین از بازار سهام یا املاک هم بهتر است؟ اتریوم در شش سال گذشته بیت کوین را مغلوب کرده، پس اتریوم بهتر از بیت کوین است؟

گینزبرگ

گینزبرگ (Ginsberg) نام مستعار یکی از نویسندگان سایت مدیوم است که مقاله‌ای تحت عنوان «بیت کوین به مرگی دردناک و شرورانه خواهد مُرد» منتشر کرده است. به نظر می‌رسد او هم چندان هوادار بیت کوین نیست.

استدلال‌های گینزبرگ علیه بیت کوین، بر اصول بنیادین مبتنی نیست و در برخی موارد کاملاً اشتباه‌اند. حرف‌های او بحث‌برانگیز هستند و البته توجه خوانندگان را هم به سوی خود جذب می‌کنند. حرف اول او این است که بیت کوین یک مذهب است تا یک دارایی. به نظر او همین مسئله باعث شده طرفداران بیت کوین چشمان خود را نسبت به هرگونه انتقاد ببندند. شاید نکته‌ای در گفته‌های او باشد؛ اما این حرف‌ها موجب تضعیف این فناوری یا کاربردهای بیت کوین نمی‌شود. این صرفاً یک یادداشت است.

گینزبرگ تصریح می‌کند که بزرگ‌ترین دارندگان بیت کوین یعنی نهنگ‌ها، بیت کوین‌هایشان را می‌فروشند. این گفته خیلی کُلی است و داده‌ها خلاف آن را نشان می‌دهد.

درحالی‌که تعداد نهنگ‌ها کاهش یافته، مجموع دارایی‌هایی که همین نهنگ‌ها انباشت کرده‌اند، بیشتر شده است. در چارت زیر خطوط سبز نشان‌دهنده افزایش دارایی‌های نهنگ‌هاست.

گینزبرگ تلاش می‌کند ثابت کند که منافع نهادی (Institutional Interest) در بیت کوین مُرده است. او پول‌های نهاد‌ها و سازمان‌هایی را که به بیت کوین سرازیر می‌شوند «رقت‌انگیز» می‌نامد. البته بستگی دارد «نهاد» یا عبارت «رقت‌انگیز» را چگونه تعریف کنید. او می‌گوید شرکت‌های بزرگ به‌ندرت مستقیم بیت کوین خریداری می‌کنند، پس به نظرم یکی از تعریف‌های او از نهاد، یک شرکت بزرگ است. شرکت سهامی عام مایکرواستراتژی (MSTR) به‌مدت یک سال بیت کوین زیادی خریداری کرد و اکنون صاحب ۰٫۵ درصد از کل بیت کوین‌های موجود است. تسلا هم بیش از ۲ میلیارد دلار بیت کوین خریداری کرده است. در ترازنامه مالی شرکت اسکوئر (Square) هم بیت کوین دیده می‌شود.

شرکت فیدلیتی (Fidelity) در حال ایجاد یک بخش مجزا و مختص دارایی‌های دیجیتال است. بانک جی‌پی مورگان هم در حال توسعه محصولاتی است تا مشتریانش بتوانند به حوزه بیت کوین وارد شوند. شرکت بیمه عمر مس میوچوال (Mass Mutual) ۱۰۰ میلیون دلار بیت کوین خریداری کرده است. شرکت سرمایه‌گذاری آرک اینوستینگ (Ark Investing) سرمایه‌گذاری روی بیت کوین و سهام صرافی کوین‌بیس را مدت‌هاست در برنامه خود دارد. پذیرش بیت کوین همچنان ادامه دارد؛ هرچند این امر به‌تدریج در حال رخ دادن است.

علاوه بر خرید مستقیم بیت کوین، اپلیکیشن‌های متعددی وجود دارند که منتظر تأیید سازمان بورس و اوراق بهادار ایالات متحده (SEC) برای شروع کار با صندوق‌های قابل‌معامله در بورس (ETF) بیت کوین هستند. به‌نظر می‌رسد بخش نهادی هم به‌آرامی، اما با مبالغ هنگفت وارد بازی بیت کوین شده است، پس گینزبرگ در این باره هم اشتباه می‌کند.

جمع‌بندی

با آن که در جمع منتقدان بیت کوین و ارزهای دیجیتال شاهد حضور نخبگان اقتصاد و سرمایه‌گذاران مطرح هستیم، مسلماً گفته‌ها و نظرات آنها فصل‌الخطاب نبوده و در عین حال ایرادات متعددی نیز به گفته‌های آنها وارد است. از سوی دیگر افراد مشهوری هم هستند که بیت کوین و دستاوردهای آن را مورد ستایش قرار می‌دهند و نظراتشان به‌کلی در تضاد با منتقدان است. آنها بر این باورند بیت کوین فرصت مناسبی برای تحول در چرخه اقتصادی جهان به‌وجود آورده است؛ ویژگی‌ای که با ساختار قدیمی اقتصاد نمی‌توان به آن دست یافت.

اگرچه بیت کوین و ارزهای دیجیتال در مقایسه با طلا یا پول فیات از سابقه کمتری برخوردار هستند، در همین بازه زمانی کوتاه، توانایی و قابلیت‌های خود را نشان داده و توانسته‌اند انتخاب‌های متعددی را پیش پای کاربران بگذارند.

در نهایت باید به این سؤال پاسخ داد که مردم چه می‌خواهند؟ آیا آنها می‌خواهند با وجود پیشرفت‌های بی‌شمار در دنیای فناوری تنها با تکیه به گفته‌های افراد مشهور، همچنان از سیستم مالی و فرسوده اقتصادی و بانکداری متمرکز استفاده کنند یا اینکه با افزایش دانش و تحقیق و بررسی‌، با قطار پیشرفت همراه شوند.