آیا بیت کوین و تراکنش‌های آن ناشناس است؟

معمولاً تصور می‌شود که بیت کوین ناشناس است چون می‎‌توان بدون ارائه اطلاعات هویتی شخصی، دریافت و پرداخت را انجام داد، اما این ارز دیجیتال واقعا ناشناس نیست. در ادامه با این مقاله همراه باشید تا دلیل ناشناس نبودن بیت کوین را شرح دهیم.

آیا تراکنش‌های بیت کوین واقعا ناشناس است؟

اگرچه برای انجام تراکنش‌ها در بیت کوین نیاز به ارائه اطلاعات شخصی نداریم اما بلاک چین و شبکه بیت کوین کاملا شفاف است و می‌توان یک تراکنش یا یک آدرس خاص را از مبدا تا مقصد پیگیری کرد.

بنابراین می‌توانیم بگوییم بیت کوین «نیمه ناشناس» است. رسیدن به حد قابل قبولی از ناشناسی در این شبکه کمی پیچیده و ناشناسیِ کامل غیرممکن است.

با استفاده از وب‌سایت‌هایی تحت عنوان کاوشگر بیت کوین (اکسپلورر – Explorer) مثل سایت Blockchain.com می‌توان یک آدرس بیت کوین و تمام تراکنش‌های مربوط به آن را دنبال کرد.

یک تراکنش بیت کوین در کاوشگر سایت blockchain.com

دریافت و پرداخت بیت کوین مانند نوشتن مقاله یا کتابی با اسم مستعار انجام می‌شود. اگر اسم مستعار نویسنده به نوعی به هویت واقعی او مربوط باشد، هر مطلبی که با آن اسم مستعار نوشته شده، به نویسنده مربوط خواهد بود.

به عبارت دیگر در شبکه بیت کوین شما نیاز به ارائه اطلاعات شخصی ندارید، اما اگر از یک نهاد متمرکز مثل صرافی ارز دیجیتال استفاده کنید، می‌توان رد تراکنش انجام شده به صرافی را گرفت و از آنجایی که صرافی‌ها از مشتریان نام و نام خانوادگی دریافت می‌کنند، می‌‌شود از طریق صرافی به هویت شما دست پیدا کرد.

در شبکه بیت کوین، اسم مستعار شما آدرسی است که با آن بیت کوین دریافت می‌کنید. هر تراکنشی که با آن آدرس انجام می‌شود برای همیشه در بلاک‌ چین ذخیره خواهد شد. اگر آدرس شما به طریقی به هویت واقعی شما وصل شود، تمام تراکنش‌های انجام شده با آن آدرس به شما مربوط خواهد شد.

آیا انجام تراکنش کاملا ناشناس در بیت کوین ممکن است؟

همانطور که گفتیم، بیت کوین یک شبکه نیمه ناشناس بوده و از آنجایی که تراکنش‌های آن قابل پیگیری است، اگر به هر نوعی، تراکنشی به یک نهاد متمرکز ارسال کنید که آن نهاد از هویت شما آگاه باشد، ناشناسی تراکنش از بین می‌رود. حتی اگر اطلاعات هویتی خود را به نهاد متمرکز ندهید، باز هم از طریق IP اینترنت می‌توان به هویت شما دست پیدا کرد.

تنها در صورتی تراکنش می‌تواند ناشناس باشد که شما به هیچ وجه با یک صرافی یا فروشگاه یا هر نهاد متمرکز دیگری در ارتباط نباشید که در زندگی روزمره تقریبا غیرممکن است.

در مقاله بیت کوین (وایت پیپیر – Whitepaper) به کاربران توصیه شده است که برای هر تراکنش از آدرس متفاوتی استفاده کنند تا از مرتبط شدن تمام تراکنش‌ها با یک شخص جلوگیری شود. این کار معادل این است که شما مقالات مختلفی را با اسامی مستعار متفاوت چاپ می‌کنید.

گزینه‌های مختلفی برای افزایش ناشناسی تراکنش در بیت کوین وجود دارد که به طور خلاصه می‌توان به روش‌های زیر اشاره کرد:

مخلوط کردن (mixing)

در این روش پیوندِ بین تراکنش‌های بیت کوین در نقطه‌ای شکسته می‌شود که رهگیری‌اش را سخت می‌کند. در روش مخلوط کردن به عنوان مثال یک تراکنش ۳ بیت کوینی را به ۳ تراکنش یک بیت کوینی تبدیل می‌کنند تا تشخیص مقصد تراکنش‌ها مشکل باشد. ناشناس بودن تراکنش در این روش تا حد زیادی افزایش می‌یابد.

استفاده از تور (Tor)

افراد می‌توانند برای اتصال به شبکه بیت کوین از مرورگر تور (Tor) استفاده کنند. مرورگر تور IP و ترافیک شبکه را به نوعی مخدوش می‌کند.

استفاده از VPN بدون لاگ

یک شبکه خصوصی مجازی (VPN) بدون لاگ (log) شبکه‌ای است که تاریخچه فعالیت‌های کاربرانش را روی سرورهای خود ذخیره نمی‌کند. با این روش اثری از اطلاعات ترافیک اینترنت کاربر باقی نخواهد ماند.

استفاده از آدرس جدید برای هر تراکنش

کیف پول‌های محبوب اغلب از روشی به نام HD استفاده می‌کنند که بعد از هر تراکنش آدرس کیف پول را تغییر می‌دهد اما آدرس‌های قبلی همچنان معتبر هستند. به کار بردن این روش به طور منظم، احتمال ناشناس ماندن را افزایش می‌دهد. در این صورت، پیوند دادن بیش از دو تراکنش یا بیشتر به هویت فرد بسیار دشوار خواهد شد.

تراکنش نقدی و حضوری

یکی دیگر از راه‌های ناشناس ماندن تراکنش‌های بیت کوین، انجام معامله به‌ صورت حضوری و نقدی است. در این روش خریدار به صورت حضوری و با پول کاغذی یا با استفاده از کارت بانکی (مثل کارت به کارت) خرید را انجام می‌دهد. در این صورت هیچ اطلاعاتی روی صرافی‌ها یا دیگر پلتفرم‌ها ثبت نخواهد شد.

آیا ارزهای دیجیتال ناشناس وجود دارند؟

بله چندین ارز دیجیتال که به آن‌ها ارزهای دیجیتال پیگرگریز یا حریم خصوصی محور (Privacy Coin) گفته می‌شود، وجود دارند. تراکنش‌های این ارزها شفاف نیست و نمی‌توان رد یک تراکنش را گرفت.

از مهمترین ارزهای دیجیتال دیجیتال حریم خصوصی محور می‌توان به سه مورد زیر اشاره کرد:

• مونرو (Monero)
• زی‌کش (Zcash)
• دش (Dash)

حریم خصوصی و ناشناسی در ارزهای دیجیتال فوق تا حد بسیار زیادی بالاست اما به نظر می‌رسد که بازهم راه‌هایی برای پیگیری تراکنش‌های این ارزها و شناسایی فرستنده و گیرنده باشد.

چندی پیش، نماینده ویژه سازمان مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده (DEA) لیلیتا اینفانته در مصاحبه‌ای گفت که ارزهای دیجیتال پیگیرگریز مانند مونرو و زی‌کش می‌توانند جایگزین‌های جذابی برای خلافکاران باشند اما در حال حاضر گستردگی و نقدینگی آن‌ها در حدی نیست که خیلی مورد استفاده قرار بگیرند. او مدعی شد که بازرسان سازمان مبارزه با مواد مخدر آمریکا راهی برای ردیابی این ارزهای دیجیتال هم دارند اما جزئیات دقیق آن را نمی‌داند.

وب‌سایت رسمی مونرو هم در پاسخ به این سوال که آیا تراکنش‌های این شبکه ۱۰۰ درصد مخفی و غیرقابل رهگیری هستند پاسخ می‌دهد: «هیچ چیز ۱۰۰ درصد نیست اما ما تلاشمان را می‌کنیم تا نهایت حریم خصوصی را برای کاربران به ارمغان بیاوریم.»

جمع‌بندی

تراکنش‌های بیت کوین نیمه ناشناس هستند، این یعنی که برای استفاده از شبکه بیت کوین نیاز به ارائه نام و اطلاعات هویتی نیست اما از آنجایی که شبکه بیت کوین شفاف است و می‌توان رد یک تراکنش را دنبال کرد، اگر تراکنش شما به یک نهاد متمرکز مثل صرافی برسد که نام و اطلاعات شما را داشته باشد می‌توان به هویتتان دست پیدا کرد.

از طرف دیگر با استفاده از IP اینترنتی که کاربر از آن استفاده می‌کند، امکان پیدا کردن فرستنده ممکن است.

البته با روش‌هایی که در بالا معرفی کردیم، می‌شود تا حد زیادی ناشناسی در تراکنش را افزایش داد اما ناشناسی کامل در بیت کوین تقریبا غیرممکن است.

به جز بیت کوین، ارزهای دیجیتالی زیادی هم وجود دارند که وعده تراکنش‌های ناشناس می‌دهند و بلاک چین آن‌ها شفاف نیست. با این حال، باز هم نمی‌توان به طور ۱۰۰ درصد ناشناس ماندن یک تراکنش را تضمین کرد.